Minimalist phone: Cách tôi tối giản điện thoại

Tôi từng viết một bài blog về Digital Minimalism: Đơn giản hóa cuộc sống số để chia sẻ cách tôi dọn dẹp và đơn giản hóa cuộc sống số của mình (máy tính, điện thoại, Kindle và Internet). Trong bài viết này, tôi muốn chia sẻ chi tiết hơn cách tôi tổ chức và sử dụng điện thoại một cách hiệu quả, có ý thức. Hi vọng bạn thấy nó hữu ích.

Cách tôi tổ chức và sắp xếp điện thoại của mình

Hình nền đơn giản, màu sắc nhẹ nhàng

Tôi sử dụng hình nền đơn giản, với tông màu tối, nhẹ nhàng cho chiếc điện thoại của mình. Điều này giúp tôi không bị mất tập trung và đôi mắt cũng cảm thấy dễ chịu khi nhìn vào. 

Tổ chức ứng dụng vào trong các thư mục trên màn hình chính

Trên màn hình chính của điện thoại chỉ gồm hai thư mục và ứng dụng đồng hồ (Clock). Thư mục thứ nhất là System, gồm các ứng dụng mặc định của Iphone (Appstore, Settings…) và thư mục còn lại là Apps, gồm các ứng dụng tôi tải về từ Appstore để sử dụng. Việc sắp xếp các ứng dụng thành thư mục giúp màn hình điện thoại thêm gọn gàng và giúp tôi nhanh chóng truy cập vào ứng dụng mà mình cần dùng. 

Xoá hết các ứng dụng không cần thiết theo giai đoạn

Cứ cách một thời gian, tôi lại xem dành một ít phút dọn dẹp chiếc điện thoại của mình bằng cách xem ứng dụng nào tôi khiến tôi lãng phí thời gian nhất (1), ứng dụng nào tôi ít dùng (2) và ứng dụng nào thực sự cần thiết (3). Tôi gỡ hết các ứng dụng ở nhóm thứ nhất và hai, và chỉ giữ lại những ứng dụng mình thường xuyên truy cập và thực sự hữu ích với mình (3). Cụ thể như, hiện tại tôi đang dùng Slack, Email – phục vụ công việc, Instagram, Pinterest, Lightroom – phục vụ cho việc lên ý tưởng blog và chia sẻ nội dung, Spotify và Podcast – phục vụ cho việc học tập, thư giãn, nuôi dưỡng cảm hứng, Messenger – để giữ liên lạc với gia đình, bạn bè, Google Drive – lưu giữ tài liệu, và một vài ứng dụng khác phục vụ cho sinh hoạt thường ngày (ứng dụng thiền, quản lý chi tiêu, đi lại).

Trước đây, điện thoại của tôi có cả Coursera, Ted talks, Udemy, YouTube, WordPress, Trello, Evernote nhằm phục vụ công việc học tập và tổ chức cuộc sống nhưng tôi đã quyết định gỡ chúng đi vì cảm thấy vừa mệt mỏi, lại vừa không thực sự hiệu quả. Thay vào đó, tôi sẽ chỉ dùng chúng ở trên máy tính mà thôi. 

Tắt thông báo 

Tôi tắt hết gần như mọi thông báo từ các ứng dụng để tránh bị mất tập trung, vì ngoại trừ tin nhắn, điện thoại thì những thông báo khác đều không cần thiết hay thực sự cấp bách. 

Thiết lập Screen time và bật chế độ Do not disturb

May thay điện thoại của tôi có tính năng Screen time nên đỡ phải tải thêm một ứng dụng khác. 

Trong Screen time, tôi cài đặt giới hạn thời gian sử dụng một số ứng dụng (đây là những ứng dụng tôi thường dùng nhất). Instagram – 10 phút/ ngày, Mail – 5 phút/ ngày, Pinterest – 5 phút/ ngày. Tất nhiên, có đôi lúc tôi cho phép bản thân sử dụng vượt quá giới hạn này. Tôi không cố gắng làm mọi thứ thật hoàn hảo, mà chỉ làm thật tốt những gì tôi có thể làm. 

Tôi cũng kích hoạt chế độ Do not disturb và Bedtime từ 10.pm đến 7.am. Trong khoảng thời gian này, mọi thông báo sẽ được tắt, các cuộc gọi và tin nhắn cũng được đặt ở chế độ yên lặng, chỉ trừ cuộc gọi từ một số người trong danh sách ưu tiên (bạn thân, gia đình). 

Chuyển hết tất cả file ảnh, tài liệu lên Google Drive, iCloud

Tôi tải hết ảnh và các file tài liệu khác lên Google Drive, iCloud để giải phóng bộ nhớ cho điện thoại. Đối với nhạc, tôi dùng ứng dụng Spotify để nghe nhạc nên sẽ không cần tải nhạc về khiến dung lượng máy thêm nặng và khó quản lý các file nhạc. Podcast thì tôi chỉ đăng ký những kênh có ích với mình (mang giá trị giáo dục hoặc truyền cảm hứng) như Ted talks, French Easy, Optimal Living, The Minimalists,… còn hủy đăng ký tất cả những kênh khác. Một điều khá hay ở Podcast những tập sau khi nghe xong sẽ tự động được xóa đi, thế nên tôi sẽ không cần phải mất thời gian tìm kiếm và xóa chúng nữa. 

Danh bạ điện thoại, cuộc gọi và tin nhắn

Kể từ khi thực tập lối sống tối giản, tôi chỉ chọn giữ lại những gì quan trọng với mình. Danh sách liên lạc cũng vậy. Cứ sau một thời gian, tôi lại mở danh bạ điện thoại ra và xóa đi những cái tên đang dần trở nên xa lạ. Hộp tin nhắn được xoá hết sau khi kết thúc cuộc trò chuyện vì tôi biết rất rất hiếm khi bản thân mới đọc lại những tin nhắn cũ. Và lịch sử cuộc gọi cũng được dọn sạch đều đặn. 

Một vài điều quy tắc khi tôi dọn dẹp điện thoại

Không tạo cơ hội cho những thói quen xấu phát triển

Không để những ứng dụng khiến bạn lãng phí thời gian nhất ở vị trí dễ thấy, dễ truy cập. Bạn có thể sắp xếp chúng vào vị trí cuối cùng của thư mục thay vì để trên trang nhất màn hình chính.

Dùng điện thoại một cách có ý thức để nuôi dưỡng thói quen lành mạnh

Hãy xem chiếc điện thoại của bạn là một thiết bị phục vụ học tập, công việc hoặc cuộc sống. Bản thân chiếc điện thoại không hề là một thứ xấu xa. Bạn có thể dành nhiều thời gian trên điện thoại, điều đó hoàn toàn ổn nếu thời gian đó là khoảng thời gian được dùng hợp lý và tạo thêm giá trị cho cuộc sống của bạn. Chẳng hạn như nghe audiobook để học hỏi điều mới, nghe nhạc thiền hay dùng ứng dụng thiền để hỗ trợ quá trình thiền tập, dùng YouTube để xem các video dạy nấu ăn, ứng dụng học ngoại ngữ để phục vụ học tập, Facebook để chia sẻ kiến thức… Vậy nên không quan trọng bạn dành bao nhiêu giờ trên điện thoại, mà cũng chẳng quan trọng trên chiếc điện thoại của bạn có bao nhiêu ứng dụng được tải về, điều quan trọng nhất là bạn sử dụng điện thoại của mình ra sao và khoảng thời gian bạn dùng chiếc điện thoại của mình mang lại giá trị cho cuộc sống của bạn như thế nào. Vì suy cho cùng, sống tối giản không phải là loại bỏ hay chối từ tất cả mọi thứ mà là chào đón và dành thời gian cho những điều mang lại ý nghĩa đối với mình.

Đọc thêm: Digital Minimalism: Đơn giản hóa cuộc sống số

podcast about minimalism

Cuộc sống của tôi sau khi dọn dẹp chiếc điện thoại của mình

Dành thêm thời gian cho bản thân và những điều quan trọng

Thay vì dành nhiều giờ đồng hồ dùng điện thoại một cách vô bổ, tôi có thêm thời gian để làm những việc thực sự hữu ích như đọc sách, tập yoga, ngồi thiền hay đi bộ, đạp xe ra công viên gần nhà hít thở khí trời, gần gũi với thiên nhiên

Kindle- sống tối giản

Không bị phân tâm, ảnh hưởng bởi các thông tin tiêu cực, không cần thiết từ mạng xã hội

Không có Facebook, Twitter nghĩa là không có những giờ ngồi lướt hết tin này đến tin nọ. Giờ tôi chỉ dùng Facebook cho công việc hay liên lạc với gia đình, bạn bè (Messenger) và thôi không còn bận tâm trên News Feed của mình có những tin tức nóng hổi, giật gân gì nữa. Việc đi lân la, dòm ngó trang cá nhân của ai đó cũng là một điều tôi không còn hứng thú từ khi theo đuổi lối sống ý thức.

Học tập và làm việc hiệu quả hơn  

Tôi dùng điện thoại như một công cụ hỗ trợ mình trong quá trình học tập, phát triển bản thân và luôn cố gắng để dùng nó hợp lý. Nhờ đó mà tôi có cơ hội để học thêm điều hay, chẳng hạn như nghe audiobook, podcast giúp tôi có thêm cảm hứng sống tốt hơn, và thu nạp nhiều kiến thức thú vị giúp cuộc sống phong phú. Ngoài ra, chiếc điện thoại không còn là một thứ cám dỗ đầy phiền nhiễu, khiến bản thân mất tập trung, nên phần nào giúp tôi làm việc hiệu quả và năng suất hơn. 

Đọc thêm: Những kênh YouTube, Podcast về sống tối giản

Đấy là cách tôi tổ chức và sắp xếp chiếc điện thoại của mình. Bạn thì sao? Bạn tổ chức chiếc điện thoại của mình như thế nào?

Cảm ơn bạn.

Just be,

Chào ngày mới an yên với những thói quen đơn giản

Tôi luôn biết tầm quan trọng của việc đón chào ngày mới với tâm trạng vui tươi, đầy hứng khởi, và việc tạo dựng những thói quen lành mạnh sau khi thức giấc. Tuy nhiên, để duy trì được những thói quen ấy, tôi biết bản thân cần phải cố gắng rất nhiều. Có những khoảng thời gian trước đây, tôi không hề đoái hoài đến việc chuẩn bị cho một ngày mới nhiều năng lượng, vì bận hoặc vì một lý do “cũ rích” nào đó. Và tôi nghĩ rằng, đây không chỉ là vấn đề của mỗi riêng tôi. Nhiều người ngoài kia, cũng như tôi của những ngày đó, đang vô tình quên mất việc nhìn vào bên trong chính mình mỗi buổi mai lên. 

Từ khi chọn lối sống tỉnh thức, an yên, tôi bắt đầu tập cho mình những thói quen lành mạnh. Bởi tôi biết, những thói quen đó sẽ giúp tôi có thêm sức khoẻ và năng lượng để đối mặt với mọi điều nhỏ to trong cuộc sống thường ngày. Tâm sẽ an hơn, trí óc cũng sẽ minh mẫn hơn rất rất nhiều. 

Và trong bài viết này, tôi muốn chia sẻ tới bạn một số thói quen giản đơn mà tôi thường thực tập vào mỗi buổi sáng sớm. Hi vọng rằng, sau khi đọc xong bài viết, bạn sẽ có thêm chút cảm hứng để bắt đầu buổi ban mai với những điều ý nghĩa. 

Dậy sớm

Hồi trước, tôi thường có thói quen thức khuya. Vì với tôi, khi màn đêm đến, khi mọi người đã chìm sâu vào giấc ngủ, sẽ chỉ còn lại mình tôi với màn đêm và tôi sẽ có thể làm bất kỳ điều gì mình thích. Tuy nhiên, việc thức khuya luôn khiến tôi thấy mệt mỏi khi ngủ dậy. Chế độ “snooze” trên đồng hồ báo thức luôn được bật mỗi ngày. Việc dậy sớm đối với tôi là một điều gần như không thể. Một phần là vì tôi luôn thua khi tranh đấu với cơn thèm ngủ của chính mình, phần khác là vì tôi biết, nếu tôi “có thể” dậy sớm được thì việc ngồi nguyên 8h ở công ty suốt cả ngày hôm đấy sẽ là ác mộng.

Sau 4 tháng lang thang, sống với thiên nhiên, với núi rừng, tôi trở lại với công việc văn phòng của mình. Công việc full-time ở công ty buộc tôi phải rời nhà trước 7h15’ sáng. Nhà tôi cách nơi làm việc hơn 7 cây số, đường đi thường tắc nghẽn và lắm lúc tôi chỉ muốn trốn thoát khỏi nơi phố thị bon chen này. Tôi không còn nhớ bao nhiêu lần mình bực dọc với việc chờ đợi, chen lấn khiến trễ giờ làm. Giờ ngồi nghĩ lại, tôi thấy những ngày tháng trước đây bản thân đã sống cực kỳ thiếu điều độ.

Buổi sáng an yên
Tôi không còn là kẻ ôm trọn màn đêm mà là người bạn hiền của nắng sớm

Giờ tôi không còn thức quá khuya và ngủ dậy trong trạng thái vội vàng, mệt mỏi nữa. Tôi bắt đầu dậy sớm hơn để đón ngày mới. Thường thì, vào những ngày trong tuần, tôi đặt báo thức lúc 5h30, và cam kết với bản thân là luôn dậy đúng giờ đó. Bây giờ việc dậy sớm đã không còn là điều khó khăn nữa. Tôi không còn là kẻ ôm trọn màn đêm mà là người bạn hiền của nắng sớm. Tôi có thêm thời gian để vẫn có thể làm điều mình thích trong lúc mọi người đang say giấc ngủ. Từ lúc tập thói quen dậy sớm, tôi thấy rõ sự thay đổi tích cực trong cơ thể và tâm trí mình. Không còn mệt mỏi, hối hả, lo lắng hay bực dọc, tôi thấy bản thân thư thái hơn và giàu năng lượng hơn mỗi ngày.

Uống nước lọc

Nhiều năm nay, tôi luôn có thói quen uống nước ngay khi mới ngủ dậy. Việc uống một cốc nước lọc giúp tôi thấy sảng khoái, dễ chịu hơn, và tránh được ý định quay lại giường ngủ tiếp. Ngoài ra, khi mới thức giấc, cơ thể chúng ta luôn ở trong trạng thái khô kiệt, uể oải vì một lượng nước lớn đã bị tiêu hao sau một đêm dài. Vậy nên việc uống nước sẽ giúp bản thân lấy lại năng lượng để bắt đầu ngày mới. 

Uống nước
Uống nước giúp tôi lấy lại năng lượng để bắt đầu ngày mới

Thực tập thiền chánh niệm

Tôi thường dành tầm 7 – 10 phút vào buổi sáng để ngồi yên và tập trung vào hơi thở của mình. Việc theo dõi hơi thở giúp tôi ngưng thói quen suy nghĩ quá nhiều về quá khứ hay tương lai mà trở về với giây phút hiện tại – bây giờ và ở đây. Tôi ý thức rõ hơn cơ thể của mình, cảm nhận được những chỗ đang bị đau nhức hay chèn ép để từ đó buông thư mọi căng thẳng và bắt đầu một ngày mới nhẹ nhàng, êm dịu.  

Nhiều hôm, tôi cho phép bản thân nằm yên trên giường trong khi thực tập thiền quét cơ thể (Body scan). Đầu tiên, tôi buông lỏng toàn thân và theo dõi hơi thở. Sau đó, tôi bắt đầu đưa ý thức đến từng bộ phận trên cơ thể mình. Khi không có nhiều thời gian để quét toàn bộ cơ thể, tôi chỉ chọn vài bộ phận để quan sát thật chậm. 

Tuy nhiên, việc nằm trên giường để thực tập thiền quét cơ thể vào buổi sáng rất dễ khiến chúng ta quay lại với giấc ngủ. Vậy nên, trước khi bắt đầu quan sát cơ thể, tôi luôn giữ bản thân tỉnh táo bằng việc uống một cốc nước lọc hoặc thiền ở tư thế ngồi.


Việc sử dụng các thiết bị công nghệ vào buổi sáng ngay khi vừa thức giấc hay trong lúc thực hành thiền luôn là một điều tôi không hề ưa và thường cố gắng hạn chế hết mức có thể. Tuy nhiên, tôi không hề phủ nhận những tác dụng tích cực của chúng. Thi thoảng tôi vẫn dùng ứng dụng thiền để hỗ trợ cho quá trình thiền tập của mình, hay mở nhạc thiền trên điện thoại để tâm tĩnh hơn. Hai ứng dụng hỗ trợ thiền tôi có biết (qua sự giới thiệu của bạn bè, cộng đồng thiền) là Headspace và Insight Timer. Cả hai ứng dụng này đều có các bài thực hành thiền từ cơ bản đến nâng cao kết hợp với các bản nhạc nhẹ nhàng, thư giãn, đặc biệt phù hợp với những ai mới bắt đầu thiền hay những ai dễ mất tập trung khi ngồi thiền. 

Headspace
Ứng dụng Headspace

Tập Yoga

Thời gian ít ỏi buổi sáng không cho phép tôi tập Yoga thật lâu, thế nên những bài tập Yoga chính tôi thường dành cho buổi tối, trước khi đi ngủ. Chủ yếu vào buổi sáng, tôi thực hiện một số động tác cơ bản để đánh thức cơ thể. Sau đó, tôi dành 5 phút để thực tập hít thở (Prāṇāyāma). Trong Yoga, việc hít thở rất quan trọng. Chính việc tập các động tác trong Yoga kết hợp với hít thở đúng cách giúp tôi tập trung tốt hơn, cơ thể thư giãn và làm việc hiệu quả hơn.

Tập yoga

Ăn sáng

Bữa sáng là bữa mà tôi gần như không bỏ qua một ngày nào. Bữa sáng của tôi thường là những bữa ăn nhẹ nhàng nhưng luôn cố gắng để đảm bảo đủ dinh dưỡng. Tôi thường ăn sáng ở nhà, hoặc mang bữa sáng đến công ty ăn. Từ khi bắt đầu dậy sớm và đạp xe đi làm, tôi đến công ty sớm hơn, tránh giờ cao điểm. Đi làm sớm cũng giúp tôi thấy thư thái hơn, nhất là khi đường phố thưa người, và tôi thì có dịp vừa đạp xe vừa hát ngân nga bài này đến bài nọ. Những tia nắng ban mai nhẹ nhàng (chứ chưa rực rỡ) chạm vào da thịt như mang thêm luồng sinh khí tươi mát cho ngày mới yên lành. Tôi từng có thói quen đọc sách lúc ăn vì nghĩ sẽ tiết kiệm được thời gian lại vừa biết thêm điều mới. Tuy nhiên, bây giờ, khi thực tập lối sống có ý thức, tôi luôn cố gắng hạn chế việc đọc sách, sử dụng thiết bị công nghệ, nghe audio book hay nghe podcast lúc ăn vì tôi muốn tận hưởng từng giây phút hiện tại lúc ăn thay vì quá chú ý vào những thông tin từ sách, hay podcast khiến cho bữa ăn không được trọn vẹn. Đôi lúc tôi vẫn cho phép mình mở nhạc nhẹ trong lúc ăn để bản thân được thư giãn, việc đọc sách lúc ăn thi thoảng có tái diễn. Tôi biết mình cần thời gian để bỏ một thói quen không lành mạnh và xây dựng một nếp sống tốt hơn. 

Tưới nước và trò chuyện với cây

Mẹ tôi là một người yêu cây, nên trong nhà lúc nào cũng có cây xanh hay một bình hoa đủ màu. Khoảng ban công nhỏ cũng được mẹ tận dụng để trồng cây và hoa. Hồi trước, tôi có trồng thêm chậu cây bạc hà để pha trà, uống nước. Rồi sau đấy, Nhà ở Đalat lại gửi tặng thêm cây cỏ ngọt, và một bụi rosemary. Vậy là ngày nào cũng như ngày nào, cứ trước khi đi làm, tôi lại tranh thủ vài phút ra tưới cây và hỏi han tụi nó, tối vừa đặt chân vào nhà lại nhanh nhảu ra ban công ngó xem tụi nó có đang ổn không. Việc tưới nước và trò chuyện với cây giúp tôi thấy bản thân kết nối với thiên nhiên hơn. 

Tưới nước cho cây
Bọn cây ngoài góc ban công nhà

Viết và lên kế hoạch cho ngày mới

Tôi luôn tin rằng việc cầm bút và viết ra mọi suy nghĩ, cảm xúc của mình là một điều rất tốt. Và sẽ tốt hơn nếu có thể duy trì được thói quen viết mỗi buổi sáng. Với tôi, cuốn Bullet Journal là một phần rất quan trọng mà tôi luôn mang theo dù đi nơi đâu. Trong cuốn sổ, tôi ghi lại những việc quan trọng mình cần hoàn thành mỗi ngày và lưu một số khoảnh khắc đáng nhớ với mấy tấm hình hay vài dòng chữ viết tay. Mỗi sáng, tôi có thói quen mở cuốn Bullet Journal của mình ra, xem lại những việc tôi cần làm trong ngày hôm nay (tôi đã lên kế hoạch cho những việc cần làm vào hôm thứ 2 đầu tuần) và bổ sung thêm những việc quan trọng mới nếu có. Ngoài ra, tôi còn dành một khoảng trắng để viết về những cảm xúc hay về điều tôi biết ơn. Việc viết và lên kế hoạch cho ngày mới giúp tôi tránh được thói quen trì hoãn khiến lãng phí thời gian. Mỗi ngày, tôi biết mình cần làm gì để bản thân trở nên tốt hơn và chính nhờ đó, tôi có thêm cảm hứng và động lực để tiếp tục cố gắng. 

Bullet journal
Cuốn Bullet Journal của tôi

Đạp xe đi làm và đọc sách

Từ lúc đạp xe đi làm, tôi thường đến công ty thật sớm để thư giãn và đọc sách hay nghe nhạc. Trong lúc đạp xe, tôi để bản thân sống thật chậm, lắng nghe thanh âm của buổi sáng sớm, ngân nga theo giai điệu bản nhạc yêu thích, để những tia nắng và làn gió mát ban mai phả vào da thịt. Tôi thấy mình như về lại tuổi thơ nơi không hề có chút ồn ào, vội vã, xô bồ, chỉ có mỗi tôi, chiếc xe đạp và cả bầu trời lộng gió – bầu trời riêng tôi. 

Với tôi, việc đọc sách là điều cần thiết và cũng là cánh cửa để tôi được tự do mơ mộng – một thế giới mới, một chân trời mới, một tôi (mới). Tôi thường dành tầm 20-30 phút đọc sách trước giờ làm. Sách tôi đọc buổi sáng thường là những cuốn sách chứa đựng thông điệp tích cực. Tôi hạn chế đọc những cuốn tiểu thuyết quá u sầu hay dễ bị ám ảnh vào buổi sáng. 

Đấy là những việc tôi thường làm vào buổi sáng để bản thấy luôn an yên, thư thái. Và tất nhiên, có đôi lúc tôi cho phép bản thân không làm gì cả, thay vì thực tập tất cả những việc trên. Với tôi, điều quan trọng không phải là cố gắng làm thật nhiều điều tích cực, lành mạnh mỗi sáng mà là  bắt đầu ngày mới thật chậm, thật yên, là giữ tâm tĩnh lặng, là dành thời gian quan sát và lắng nghe chính mình. 

Bạn thường làm gì mỗi khi thức dậy? Bạn có gặp khó khăn trong việc dậy sớm không? Hãy chia sẻ cùng tôi nhé!

Cảm ơn bạn!

Just be,


Những ngày ở Tacomepai Farm

Hành trình đến Tacomepai

Sáng nay, sau khi sửa soạn xong đồ đạc, tôi chạy xuống quán ăn gần Full Stop – hostel đang ở để ăn chút cơm trước khi lên đường đến Pai. Vé xe buýt đi Pai là 150 Baht + 25 Baht phí giao dịch (do tôi đặt vé online – Bus Online Ticket) và phải ra tận Arcade Bus Terminal (Bến xe buýt Arcade, Chang Mai) để bắt xe. Xe buýt đi Pai là loại xe nhỏ, chỉ vỏn vẹn 10 chỗ ngồi nên khá bí bách. Nhưng dù sao thì chỉ 3 tiếng ngồi xe thôi nên có lẽ sẽ không đến nỗi nào (tôi tự nhủ với chính mình). Và cho đến khi đi được nửa chặng đường thì tôi biết mình đã lầm “to”. Ba tiếng đồng hồ ngồi xe từ Chiang Mai đến Pai có lẽ là 3 tiếng dài nhất trong cuộc đời tôi. Ám ảnh và khủng khiếp. Tôi nôn ra hết thảy mọi thứ trong bụng, đầu óc choáng váng và gần như không thể ngồi vững trên ghế. Lần đi Ba Bể, có lẽ cũng không bi đát như lần này. Vậy mà tôi lại xem nhẹ nó, quên mất rằng để đến được Pai, tôi cần trải qua 762 khúc cua trên cung đường chỉ vỏn vẹn 136 cây số!

Bác tài xế dừng xe, và ngoái đầu ra sau, cố gắng ra hiệu cho tôi là đã đến nơi. Tôi quàng balo ra sau lưng, bám chặt vào thành ghế để xuống xe, cố gắng hết sức để không bị lao đao, nghiêng ngả. Lúc này, chân tay tôi đang bủn rủn, cứ như thể, chỉ cần một va chạm nhẹ thôi, tôi sẽ ngay lập tức ngã sụp xuống đất. Cuối cùng cũng nhìn thấy tấm bảng Tacomepai Farm sau một hồi lê lết. Tôi vứt balo xuống rồi nằm lăn ra giữa đường, mặc kệ nắng đang trườn khắp người, mặc kệ bụi bặm, xe cộ, mặc kệ cái nhìn ngơ ngác của người chạy ngang qua. Tôi nằm vậy tầm chừng dăm bảy phút rồi lôi điện thoại ra gọi cho Pure – anh bạn chủ Tacomepai Farm.

Đương lúc nằm giữa đường, đầu gối lên balo, tôi thấy trời đẹp quá. Dẫu đang rất mệt nhưng vẫn cố chụp vài tấm hình bầu trời và ngọn cây.

Pure ra cổng đón tôi và dẫn tôi vào farm. Vừa đi anh vừa luôn miệng bảo, balo của em nhỏ nhẹ thế. Ai đến đây, anh cũng thấy toàn mang balo to kềnh càng ý. Tôi cười, bảo mang nhiều mệt lắm, em không thích làm khổ mình.

Lúc đấy, ở farm đang có 3 bạn tình nguyện viên người Pháp và 1 bạn người Bỉ. Mọi người đang làm gì đó với căn nhà (mà ngay sau đấy tôi được thông báo, đó là căn nhà mà mình sẽ ở trong những ngày sắp tới), vừa làm vừa nghêu ngao hát theo tiếng nhạc phát ra từ cục loa bluetooth nhỏ của ai đó. Tôi cất đồ đạc của mình vào một góc, nhìn qua một lượt căn nhà rồi theo Pure xuống bếp tìm chút đồ ăn lót cái bụng rỗng tuếch sau khi đã nôn chán chường trên xe. Tôi đến farm lúc tầm 3h chiều, cũng đã khá muộn nên chẳng thể làm gì được nữa mà chỉ lang thang ngắm nghía farm và trò chuyện với mọi người. Rồi tôi phụ Pure chuẩn bị bữa tối và tranh thủ xem anh nấu ăn. Mọi thứ ở đây giản đơn hết mực, không hề có hình bóng của một cái gì đó hiện đại, cầu kỳ. Ngoại trừ chiếc tủ lạnh nhỏ tí xíu mang đầy dấu vết của thời gian. Tôi cảm tưởng như mình đang sống lại những năm tháng xưa cũ, khi công nghệ vẫn đang chỉ là những ý tưởng và người ở xa nhau xem những lá thư tay là tất cả tấm lòng.

Căn nhà của tôi là một căn nhà gỗ, mái lá, có góc ban công nhỏ nhìn ra ruộng vườn và rặng núi phía xa. Dù nhà chưa hoàn thiện nhưng khi nghĩ đến việc mình sẽ ngủ trong một căn nhà được dựng lên bởi bàn tay của không ít người đến từ mọi nơi trên Trái Đất, tôi luôn thấy mình may mắn biết bao.

Sau khi ăn tối xong, mọi người ngồi xem Pure dạy làm xà bông từ quả bồ hòn (Soap nut) rồi cùng chơi bài Go Fish. Bọn muỗi thì bay lượn lờ xung quanh, thi thoảng cả bọn lại phì cười khi thấy một đứa nhảy cẫng lên vì bị muỗi cắn. Pure cứ một lúc lại phải ra cắt thêm nắm lá sả chanh cho vào đống lửa nhỏ đốt ở giữa nhà hòng đuổi lũ muỗi không chịu nghe lời. Ở farm, đèn điện tối mập mờ chứ không sáng quắc như ở thành phố. Cả căn bếp chỉ vỏn vẹn một cái bóng đèn nhỏ tí xíu, ánh sáng hiu hắt, vàng vọt như bóng đèn ngủ. Đứa nào đứa nấy cứ phải dí lá bài của mình sát mắt để nhìn cho rõ. Tiếng dế thở, tiếng ếch nhái kêu râm ran liên hồi không chịu ngớt. Tối nay trời đầy những sao sáng quắc.

Nhà của tôi ở Tacomepai
Ban công nhìn từ nhà
Tôi ngủ trên gác – vỏn vẹn 1 cái đệm cũ, màn, chăn. Và không còn gì khác

Pure và những ngày ở Tacomepai

Ngày thứ hai ở Tacomepai. Tôi tỉnh dậy lúc trời đang lờ mờ sáng sau khi ngủ một giấc ngon lành ở nơi đất lạ. Có lẽ giấc ngủ tối qua đã phần nào bù đắp cho 3 tiếng đồng hồ thảm khốc trước đó. Thật may tôi thường không bị chứng “lạ nhà khó ngủ”, hay “sợ bóng tối” nên lúc đến nơi xa, tôi luôn có thể ngủ ngon lành. Chính nhờ điều này mà việc ngủ lều, ở ga tàu, sân bay hay hostel đều chưa một lần gây khó chịu cho tôi. Quàng vội chiếc áo khoác, tôi bước nhẹ ra ban công, liếm láp chút không khí thanh sạch, mát dịu của buổi mai như một cách để bắt đầu ngày mới. Mặt trời chưa chịu thức giấc, bọn lá trên cành vẫn còn ướt đẫm sương. Phía ngoài xa, tôi nom thấy dáng dấp Pure, có lẽ anh chàng đang đi thăm ruộng lúa của mình.
Ngày hôm nay, Tacomepai chia tay 3 bạn người Pháp. Các bạn ấy sẽ đi tiếp hành trình của mình. Trước khi chia tay, Pure quyết định sẽ chở cả bọn đi loanh quanh Pai và thế nên hôm nay chúng tôi không làm việc.

Chúng tôi đứng trong thùng xe tải của Pure. Xe chạy bon bon, gió thổi mạnh. Trời xanh thăm thẳm. Pure chở chúng tôi đến Land Split, Cầu tre Boon Kho Ku So, Cầu Tưởng Niệm (Pai Historical Bridge) sau đó cả bọn ăn trưa ở dưới chân thác Pam Bok.

Land Split
Land Split
Cầu Tha-pai (Cầu Tưởng Niệm)
Cầu tre Boon Kho Ku So
Ảnh chụp lúc cả bọn đang ngồi trên xe tải của Pure để đi đến thác Pam Bok
Ăn trưa dưới chân thác Pam Bok
Bữa trưa được chuẩn bị lúc sáng

Công việc ở Tacomepai không nhiều như tôi nghĩ, do thời điểm tôi đến farm, chưa phải dịp mùa màng. Pure bảo, phải tầm sang tháng thì mới bận rộn, lúc đấy lúa chín, mọi người sẽ gặt, phơi lúa rồi đóng gói bảo quản, những ngày này chúng mình chủ yếu đi gieo hạt, trồng thêm ít cây thôi.
Ngày tiếp theo, tôi cùng mấy người bạn theo chân Pure đi ngắm nghía mọi ngóc ngách của Tacomepai. Pure chỉ chúng tôi công việc thường ngày của tình nguyện viên, những công trình đã hoàn thiện và cả những dự án tương lai của farm. Ở đây có hàng trăm nghìn loại cây khác nhau, và có vẻ như tất cả loại cây mọc lên ở mảnh đất này đều có thể phục vụ một vài mục đích hữu ích nào đó.

Những ngày sau đấy, chúng tôi cùng nhau trồng thêm sả chanh ở vạt đất trống ven khu bếp, trồng thêm roselle (cây bụt giấm) và gieo coriander (hạt mùi) lên mấy luống mới được chia. Chán làm vườn, cả bọn quay qua sửa sang lại “buồng tắm” nhà tôi (Căn nhà tôi đang ở vẫn chưa hoàn thiện. Toilet và nhà tắm vẫn còn lắm thứ ngổn ngang). Tiếng nhạc, tiếng người trò chuyện, tiếng bước chân hoà thành thứ thanh âm đều đều, quen thuộc.

Sáng hôm đấy là một buổi sáng mát dịu, có chút mây và gió. Đang lúc chờ mọi người dậy để cùng ăn sáng, tôi tranh thủ ngồi hoàn thiện nốt chiếc thìa tre đang vót dở tối hôm qua. Có lẽ vì thấy tôi hăm hở với công việc này quá nên Pure bảo, lát anh đi chặt thêm tre rồi tôi tha hồ vót đũa, vót thìa cả ngày. Và vây là hôm đấy tôi không đi cuốc đất, gieo hạt mà dành nguyên ngày làm đủ thứ từ khúc tre Pure mới chặt. Pure hướng dẫn tôi cách dùng dao để chẻ tre, vót tre. Một trong những dự định sắp tới của anh là biến căn nhà tôi đang ở thành một workshop dạy chế tạo các vật dụng từ tre.

Hì hục cả buổi sáng, và đây là thành quả! Tôi gọi nó là “Something” khi mấy đứa hỏi “Mày đang vót cái gì thế?”
Thìa và đũa tre

Pure chậm rãi nhấp ngụm trà từ chiếc cốc tre đã được hong khô trong khói, nhẵn nhụi, mắt anh nhìn vào khoảng không xa xăm nơi ánh sáng ngọn đèn vàng không thể chạm tới. Tối đấy, mọi người ra ngoài vui chơi, thư giãn sau một ngày làm việc giữa bùn lầy, nắng gió, còn mỗi Pure và tôi – hai kẻ chán ghét sự ồn ào ở nhà. Tôi lôi bọc lá cỏ ngọt và bạc hà khô mang từ Đalat ra, thả một nhúm vào ấm nước đang sôi lăn tăn trên bếp trong lúc Pure ngồi nhớ lại những tháng ngày trước đây của mình. Pure kể tôi nghe những thay đổi của anh và lý do anh từ bỏ tất cả để quay về với thiên nhiên, với đất trời. Pure bảo, anh thấy đủ với mọi thứ và chẳng cần gì hơn. Anh yêu nơi này và không hề muốn rời bỏ nó. Ở đây, anh tìm thấy chính mình. Ở đây, anh là chính anh. Thời gian trôi qua, mỗi người trong chúng ta rồi sẽ biết chọn cho mình một con đường để đi, một cuộc đời để sống. Chỉ cần chúng ta không thôi tin rằng vẫn đâu đó luôn có một con đường cho riêng mình. Pure đã tìm thấy con đường của anh, con đường về với thiên nhiên, về với đất mẹ. Pure của ngày trước vỡ vụn, cô đơn, lạc lõng và ở thật gần với cái chết. Pure của hôm nay là một anh nông dân tự do, an vui, lấy ruộng lúa, gốc tre làm bạn mỗi ngày.

Pure
Pure

Đôi chút về Tacomepai Farm

Tacomepai Farm là một nông trại hữu cơ truyền thống sử dụng các nguyên tắc trồng trọt thuần tự nhiên ở Thái Lan. Mục tiêu chính của farm là phát triển các kỹ thuật trồng lúa và rau củ theo hướng tự nhiên, ít tác động từ bàn tay con người – không cày bừa, bón phân, nhổ cỏ (Tacomepai áp dụng nguyên tắc canh tác tự nhiên của cụ Masanobu Fukuoka – tác giả 2 cuốn sách Cuộc Cách Mạng Một Cọng Rơm và Gieo Mầm Trên Sa Mạc, ông tổ của ngành nông nghiệp tự nhiên).

Ngoài ra, Tacomepai còn có các dự án xây dựng nhà ở, công trình sinh hoạt từ các nguyên vật liệu thân thiện với môi trường như Nhà bùn (Mudhouse), Nhà tre (Bamboo house), nhà trên cây (Tree house),….

Tacomepai luôn mở cửa chào đón các bạn tình nguyện viên từ khắp mọi nơi trên thế giới đến để trải nghiệm, học hỏi và chia sẻ giá trị sống.

Tacomepai thuộc tỉnh Mae Hong Son, một tỉnh phía Bắc, Thái Lan, cách Pai 6km. Để đến được Tacomepai, bạn cần bắt xe buýt từ Chiang Mai đi Pai. Cổng farm ở ngay gần trục được chính nên khá dễ tìm. Có 2 cách phổ biến đến Tacomepai:

  • Bạn đi thẳng đến Pai, rồi sau đó bắt taxi vào Tacomepai
  • Bạn nhờ tài xế cho xuống xe ở điểm ngay gần Tacomepai nhất. Thường thì hầu hết các tài xế xe đều biết Tacomepai nên bạn chỉ cần bảo mình muốn đến Tacomepai, tài xế sẽ nhắc bạn xuống khi đến nơi. (Tôi chọn cách đi này vì nó thuận tiện và tiết kiệm hơn).

Điều đặc biệt ở Tacomepai

Thực hành nông nghiệp thuận tự nhiên

Nông nghiệp thuận tự nhiên theo cụ Fukuoka là một nền nông nghiệp sinh thái, nó gợi ý về việc hạn chế cải tạo và can thiệp vào quá trình sinh trưởng và phát triển tự nhiên của thực vật. Chính vì thế đây còn được gọi với cái tên “phương pháp thiền trong nông nghiệp”. Pure cũng đã áp dụng chính những nguyên tắc này vào trong việc trồng trọt ở Tacomepai. Ruộng lúa anh đang trồng chính là kết quả của gần 3 năm kiên trì áp dụng. Pure bảo, những vụ lúa đầu tiên đạt được năng suất rất thấp, và gần như mất trắng do đất đang trong quá trình hồi phục. Nhưng rồi qua thời gian, anh bắt đầu chứng kiến hiệu quả của phương pháp canh tác này. Tôi có thể cảm nhận được tình yêu anh dành cho ruộng lúa của mình. Một hôm, lúc đang ngồi uống trà, tôi có hỏi anh rằng anh đã từng chuyện trò với bọn cây anh trồng chưa. Pure bảo, gần như ngày nào anh cũng ra ngắm và thì thầm với đám lúa của mình.

Ruộng lúa ở Tacomepai
Pure và ruộng lúa của anh

Sống bền vững

Ở Tacomepai, rác sẽ được thu gom và phân loại.

  • Rác hữu cơ, dễ phân huỷ: Thức ăn dư thừa, hỏng sẽ được dùng để ủ phân
  • Rác vô cơ: Đưa đến cơ sở xử lý rác thải
  • Rác tái chế: sẽ được phân thành các loại khác – giấy, nhựa, kim loại, thuỷ tinh – và sau đó sẽ đưa đến cơ sở tái chế.
Nơi tập kết và phân loại rác thải

Ở đây còn có 1 nhà vệ sinh ủ phân compost (composting toilet)

Nhà vệ sinh ủ phân compost

Trải nghiệm dựng nhà sinh thái

Nhà và các công trình ở Tacomepai chủ yếu sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên/ tái chế – bùn đất, tre, gỗ, lá cây, eco brick. Những nguyên liệu xây nhà thông thường như xi măng, bê tông, sắt thép luôn nằm trong danh sách hạn chế. Chúng chỉ được dùng khi thực sự cần thiết.

Nhà bùn ở Tacomepai
Nhà tre ở Tacomepai
Nơi mọi người cùng tập Yoga mỗi sáng

Trao đổi kiến thức, văn hoá và ẩm thực

Ở Tacomepai, gần như ngày nào cũng có tình nguyện viên từ mọi nơi trên thế giới đến trải nghiệm. Cũng nhờ đó mà Pure học được thêm nhiều món ăn mới lạ. Những ngày ở đây, tôi có dịp thưởng thức thêm các món ăn của Thái, Nhật, Pháp, Trung (tất cả các món ăn ở đây đều là đồ chay. Chúng tôi không ăn thịt. Hầu hết nguyên liệu nấu nướng đều từ farm). Tôi cũng có chỉ mọi người cách làm món Phở “Chay” của người Việt. Ngoài ra, chúng tôi còn ngồi lại và kể nhau nghe những câu chuyện trải nghiệm, những nét văn hoá và cả kiến thức lịch sử của đất nước mình.

Học thêm được nhiều điều mới

Những ngày ở Tacomepai, tôi còn có dịp học thêm được nhiều thứ mới mẻ, hay ho như

  • Làm xà bông từ quả bồ hòn
  • Làm than hoạt tính
  • Gieo hạt, trồng cây
  • Biết thêm nhiều loại cây mới và công dụng của chúng

Sống chậm, sống giản đơn, gần gũi với thiên nhiên, đất trời

Tacomepai luôn im ắng. Nhắm mắt, bạn sẽ nghe thật rõ tiếng côn trùng, tiếng lá reo trong gió và cả nhịp thở của chính mình.
Tacomepai luôn rất chậm, rất yên. Không hề có sự hối hả, gấp gáp, không hề có lo lắng, ganh đua, chen chúc. Tacomepai là thế giới của những kẻ thèm khát được đứng trước thiên nhiên mà soi bóng lòng mình.

Những ngày ở Tacomepai là những buổi sáng mờ sương, im phăng phắc, là những buổi chiều nắng vàng len lỏi từng tán cây, là những buổi đêm gió mải mê thì thầm với lá, là những bước chân nhẹ, những câu chuyện kể nhau nghe. Tôi biết, mình sẽ quay lại nơi này và sẽ đến những nơi khác nữa – để sống và để lắng nghe.

Just be,