6 Bước đơn giản để bạn bắt đầu lối sống xanh

Trong một bài viết trước đó – Lối sống Zero Waste cho người mới bắt đầu, tôi có chia sẻ trải nghiệm cá nhân của mình ở những ngày đầu chập chững đến với lối sống xanh, sống bền vững và thật bất ngờ là bài viết đã được khá nhiều bạn đọc đón nhận. Bây giờ, khi thực tập lối sống này một thời gian, tôi nhận ra, bản thân đổi thay ít nhiều. Có một số thói quen cũ đã không còn nữa, và vài ba thói quen mới đã được hình thành từ lúc nào không hay. Tôi nghĩ, phần lớn những thay đổi tích cực của bản thân có được là nhờ việc bắt đầu thực tập những điều nhỏ, đơn giản và luôn duy trì chúng đều đặn hằng ngày. 

Nếu bạn đang thấy thật khó để từ bỏ lối sống cũ và tập thích nghi với một lối sống bền vững hơn, thì đừng lo lắng quá nhiều mà thay vào đó, bạn hãy thử giống tôi, bắt đầu với những hành động cực kỳ đơn giản trước đã xem sao. Dưới đây tôi có chia sẻ một số bước đơn giản mà bạn có thể dễ dàng thực hiện để bắt đầu lối sống xanh của mình. 

Luôn mang theo bình đựng nước khi đi ra ngoài

Nếu bạn là người thường xuyên đi lang thang (ý tôi là đi du lịch), hay thích những hoạt động ngoài trời, thì hẳn bạn sẽ thấy nước lọc cực kỳ quan trọng. Vậy nên, từ nay, thay vì mua nước đóng chai ở siêu thị hay các cửa hàng tạp hoá, bạn hãy mang theo bình nước cá nhân của mình khi đi ra ngoài. Hầu hết các quán cafe, nhà hàng, sân bay hay hostel đều có cung cấp nước lọc miễn phí nên rất thuận tiện để bạn đổ đầy bình nước của mình khi bình đã cạn. 

Việc mang theo bình đựng nước mỗi khi đi ra ngoài đã trở thành một thói quen của tôi. Và thói quen này không chỉ giúp tôi tiến đến lối sống bền vững hơn mà còn giúp tôi tiết kiệm thêm được một khoản tiền từ việc mua nước đóng chai. Hiện tại, bình nước tôi đang mang theo bên mình mỗi khi ra ngoài là bình inox giữ nhiệt. Là một đứa thích trà hơn bất kỳ một loại đồ uống gì trên đời, tôi thường pha cho mình một bình trà nóng với bạc hà, hoa cúc hoặc cỏ ngọt rồi cho vào balo khi đi lang thang ngoài trời. Thi thoảng, nếu muốn giữ cơ thể mát mẻ, tôi bỏ vào bình một nhúm lá bạc hà, vài lát chanh và dưa leo, kèm thêm dăm viên đá, vậy là đã có ngay một bình nước mát lạnh cho những ngày hè nắng nóng. Chiếc bình đựng nước của tôi có khả năng giữ nhiệt khá tốt, nên sau tận 5,6 tiếng đồng hồ, nước vẫn rất nóng, còn đá lạnh thì vẫn chưa tan hoàn toàn.  (Việc đầu tư cho bản thân một chiếc bình đựng nước cá nhân cũng là một điều cần thiết. Nhớ hãy ưu tiên dùng bình inox hoặc bình thuỷ tinh, vì chúng an toàn cho sức khoẻ hơn. Bây giờ bình đựng nước được bán tràn lan trên thị trường, rất khó để có thể phân biệt được đâu là loại đảm bảo chất lượng và không chứa thành phần gây hại. Trước khi mua, bạn hãy nhớ cân nhắc và xem xét kỹ nguồn gốc xuất xứ của bình nước cũng như mức độ tin cậy của nơi bán nhé!

Đọc thêm Những thứ thiết yếu tôi luôn mang khi đi du lịch (Zero Waste – Minimalism)

Water bottle
Bình nước inox giữ nhiệt được anh họ tôi tặng

Ưu tiên dùng đồ second-hand

Những món đồ tôi đang dùng, bộ quần áo tôi đang mặc, chúng hầu hết đều là đồ cũ tôi mua ở những địa điểm bán đồ secondhand. Nếu không thì cũng là đồ tôi được “thừa hưởng” từ người quen hay bạn bè khi họ không còn dùng đến. Một số món đồ mới thì là đồ được tặng, được người khác mua cho. Đã lâu lắm rồi tôi không còn hứng thú với việc mua đồ mới để dùng nữa. Khi cần mua một món đồ nào đó, tôi luôn ngắm nghía ở các cửa hàng second-hand trước đã. Việc ưu tiên mua/dùng đồ cũ vừa giúp tôi tiết kiệm tiền, lại vừa giúp món đồ kéo dài vòng đời của nó, đỡ được phần nào rác thải ra môi trường. Tôi nghĩ, đấy cũng là một việc khá đơn giản mà chúng ta hoàn toàn có thể thực hiện được để sống một cuộc sống có ý thức hơn. Bạn nghĩ sao?

Nếu như bạn là người có thói quen mua đồ mới tinh tươm vì lo lắng về chất lượng và độ an toàn của những món đồ cũ, đã được sử dụng bởi nhiều người khác nhau thì có lẽ bạn sẽ thấy đây là một việc không mấy dễ dàng. Thực ra, mọi thứ đều cần thời gian và bạn cũng cần thêm thời gian cho bản thân để thấy thoải mái với những thói quen mới. Hãy bắt đầu từ những điều nhẹ nhàng trước đã. Sách là một trong những thứ chúng ta hoàn toàn có thể mua cũ thay vì mua mới mà không phải lo lắng nhiều về chất lượng.  

Những tiệm sách cũ và những địa điểm bán, trao đổi đồ cũ tôi có biết là:

Thư viện và tiệm sách cũ:

Tiệm quần áo second-hand:

Địa điểm bán, trao đổi đồ cũ:

Tiết kiệm năng lượng

Điện, nước là hai nguồn năng lượng chúng ta sử dụng mỗi ngày. Bạn hãy bắt đầu bằng việc sử dụng điện, nước một cách hợp lý. Dưới đây là một vài cách tiết kiệm năng lượng bạn có thể tham khảo:

  • Ưu tiên sử dụng những sản phẩm gia dụng tiết kiệm năng lượng. Chẳng hạn như, thay vì dùng bóng đèn tròn sợi đốt kiểu cũ, bạn hãy thử chuyển sang dùng loại đèn huỳnh quang gọn nhẹ (CFL) hoặc đèn phát quang diodes (LED). Hai loại bóng đèn này đều tiêu tốn rất ít năng lượng và rất bền. 
  • Dùng vừa đủ và không sử dụng khi không thấy thực sự cần thiết. Máy sấy tóc là một loại dụng cụ có công suất lớn và vì thế nên nó tiêu thụ rất nhiều điện năng. Bạn hãy cố gắng hạn chế sử dụng nó khi không cần thiết. Để tóc khô tự nhiên sẽ giúp tóc của bạn tránh được những hư tổn do việc sấy khô gây ra. Bây giờ đang là mùa hè nên tôi chủ yếu để tóc khô tự nhiên hoặc dùng quạt để làm khô tóc. Máy sấy chỉ được tôi sử dụng khi phải ra ngoài gấp mà tóc thì vẫn chưa khô. Vào mùa đông, tôi cũng hạn chế sấy tóc nhiều nhất có thể bằng việc gội đầu vào ban ngày và giảm số lần gội đầu mỗi tuần. Một số hành động nhỏ khác cũng góp phần tiết kiệm năng lượng như:
    • Tận dụng ánh sáng tự nhiên thay vì bật đèn một cách vô tội vạ
    • Giảm thời gian tắm
    • Không để vòi nước mở liên tục khi đang đánh răng
    • Hạn chế bật điều hoà khi thời tiết không quá nắng nóng
    • Rút dây sạc ra khỏi điện thoại hay các thiết bị điện từ khi pin đầy
    • Với những quãng đường ngắn, chuyển sang đi xe đạp hoặc đi bộ thay vì đi xe máy, xe ô tô
đạp xe thay vì đi xe ô tô
Chọn đi xe đạp hoặc đi bộ

Sắm cho mình một chiếc túi đi chợ

Một trong những hành động cực giản đơn để bạn đến với lối sống thân thiện với môi trường là mang túi của mình khi đi chợ hay đi mua sắm. Bạn có thể cắt chiếc áo cũ hay miếng vải thừa để may thành chiếc túi đi chợ. Hoặc dễ dàng hơn là tái sử dụng (nhiều lần nếu có thể) những chiếc túi nilon đang có trong nhà. Việc này sẽ giúp giảm thiểu được một lượng không hề nhỏ rác thải nhựa ra môi trường. 

Trước khi rời Đalat, tôi đã để lại chiếc túi đi chợ của mình cho mọi người dùng. Hiện tại, tôi luôn mang theo người một chiếc túi bằng vải dù – phần thưởng của nhóc em vì đã trả lời đúng một câu đố nào đó hôm đi dã ngoại cùng trường. Tôi nghĩ việc mua một chiếc túi chỉ dùng để đi chợ khá là không cần thiết nếu trong nhà đang có sẵn túi (bất kỳ loại gì) để dùng. Nhưng tất nhiên nếu bạn không thể tìm thấy một chiếc túi nào để có thể dùng đi chợ thì sắm cho mình một chiếc túi vẫn hơn là không có cái nào.

  • Túi đi chợ
  • Túi đi chợ

Nói không với ống hút nhựa

Để bắt đầu sống bền vững hơn, bạn hãy tập nói không với ống hút nhựa khi đi uống cafe, trà sữa cùng bạn bè nhé! Bạn có thể chuẩn bị cho mình một chiếc ống hút tre, inox hay thuỷ tinh và để sẵn trong balo, túi xách. Mà với riêng tôi thì ống hút chỉ giúp việc thưởng thức đồ uống thêm thuận tiện hơn thôi chứ thực tình cũng không cần thiết cho lắm. Tôi hoàn toàn có thể uống mà không cần ống hút, nên dù là tre, inox hay thuỷ tinh thì tôi vẫn không nghĩ sẽ sắm cho mình.

Khi đến bất kỳ quán cafe hay trà sữa nào, bạn có thể bảo với người bán là “Mình không cần ống hút” hoặc “Mình có mang theo ống hút đây rồi”. Nói vậy nhưng tôi vẫn thấy, ở một số quán cafe, dù đã dặn nhân viên là không dùng ống hút nhưng có lẽ do các bạn ấy quên nên đôi lúc khi đồ uống được mang đến, tôi vẫn thấy chiếc ống hút nhựa đã cắm xuống cốc của mình. Tôi biết không gì là hoàn hảo và tuyệt đối cả. Tôi không trách mình mà cũng không trách các bạn nhân viên. Phần lớn, đối với những trường hợp như vậy, tôi chỉ nhắc các bạn để ý cho lần sau.

Dùng ống hút inox thay vì ống hút nhựa

Hạn chế mua đồ dùng một lần, hay thực phẩm đã chế biến sẵn

Nếu để ý bạn sẽ thấy hằng ngày chúng ta sử dụng rất nhiều các sản phẩm dùng một lần như khăn giấy, khăn ướt, cốc giấy, ống hút nhựa, hộp cơm bằng xốp, thìa dĩa nhựa, túi ni lon, khẩu trang y tế, găng tay y tế, thực phẩm, bông tẩy trang,… Những sản phẩm dùng một lần này tuy rất thuận tiện nhưng lại tạo ra một lượng lớn rác thải độc gây hại cho môi trường, và mức độ an toàn vệ sinh cũng rất khó để kiểm định được hết. Thay vì dùng đồ một lần, bạn hãy thử chuyển sang dùng những sản phẩm có thể tái chế hay có thể tái sử dụng như ống hút nhựa thay bằng ống hút tre, túi nilon thay bằng túi vải, thìa dĩa nhựa thay bằng thìa dĩa tre, inox,… Bạn cũng có thể hạn chế dùng cốc giấy, khăn giấy bằng cách mang theo cốc của mình đi và chuyển sang dùng khăn vải. Nếu buộc phải sử dụng đồ dùng một lần thì hãy chọn những sản phẩm được làm từ chất liệu sinh học, thân thiện với môi trường và có thể phân hủy an toàn. Hiện nay một số nơi đã bắt đầu bán các cốc, bát, đĩa, và hộp dùng một lần (có thể vài ba lần) từ bã mía, và bột sắn như Tre ShopSạp Hàng Chàng Sen.

Đọc thêm Những thứ tôi không còn mua để sống giản đơn và bền vững

Say no to plastic
Mang theo thìa, đũa tre khi đi du lịch hay đi ra ngoài – Mấy thứ tôi làm lúc ở Farm

Với những người bận rộn trong thành phố, mua thực phẩm đã được chế biến, đóng gói sẵn là việc không thể tránh khỏi. Để cuộc sống của mình lành mạnh và bền vững hơn, bạn hãy thử tập thói quen tự nấu bữa ăn ở nhà thay vì mua đồ chế biến sẵn hay đi ăn ở ngoài. Thực chất thì khi bạn nấu ăn với tâm trạng vui tươi, tích cực, bạn đang vô hình gửi năng lượng của bản thân tới món ăn. Mọi thứ trên đời đều mang năng lượng, và năng lượng tích cực từ những món ăn được nấu bởi sự hân hoan, vui vẻ, hay tình yêu thương đều là những nguồn năng lượng tuyệt vời giúp cuộc sống của bạn thêm lành mạnh, an vui. 

Trên đây là một vài bước đơn giản mà tôi từng (và vẫn đang) thực tập kể từ khi mới bắt đầu đến với lối sống bền vững. Những hành động dù nhỏ thôi nhưng cũng có thể tạo nên điều khác biệt, và trước tiên là khác biệt ở chính bản thân chúng ta. Hi vọng bài viết này mang lại cho bạn vài điều hữu ích. Cảm ơn bạn!

Just be,

Những ngày ở Tacomepai Farm

Hành trình đến Tacomepai

Sáng nay, sau khi sửa soạn xong đồ đạc, tôi chạy xuống quán ăn gần Full Stop – hostel đang ở để ăn chút cơm trước khi lên đường đến Pai. Vé xe buýt đi Pai là 150 Baht + 25 Baht phí giao dịch (do tôi đặt vé online – Bus Online Ticket) và phải ra tận Arcade Bus Terminal (Bến xe buýt Arcade, Chang Mai) để bắt xe. Xe buýt đi Pai là loại xe nhỏ, chỉ vỏn vẹn 10 chỗ ngồi nên khá bí bách. Nhưng dù sao thì chỉ 3 tiếng ngồi xe thôi nên có lẽ sẽ không đến nỗi nào (tôi tự nhủ với chính mình). Và cho đến khi đi được nửa chặng đường thì tôi biết mình đã lầm “to”. Ba tiếng đồng hồ ngồi xe từ Chiang Mai đến Pai có lẽ là 3 tiếng dài nhất trong cuộc đời tôi. Ám ảnh và khủng khiếp. Tôi nôn ra hết thảy mọi thứ trong bụng, đầu óc choáng váng và gần như không thể ngồi vững trên ghế. Lần đi Ba Bể, có lẽ cũng không bi đát như lần này. Vậy mà tôi lại xem nhẹ nó, quên mất rằng để đến được Pai, tôi cần trải qua 762 khúc cua trên cung đường chỉ vỏn vẹn 136 cây số!

Bác tài xế dừng xe, và ngoái đầu ra sau, cố gắng ra hiệu cho tôi là đã đến nơi. Tôi quàng balo ra sau lưng, bám chặt vào thành ghế để xuống xe, cố gắng hết sức để không bị lao đao, nghiêng ngả. Lúc này, chân tay tôi đang bủn rủn, cứ như thể, chỉ cần một va chạm nhẹ thôi, tôi sẽ ngay lập tức ngã sụp xuống đất. Cuối cùng cũng nhìn thấy tấm bảng Tacomepai Farm sau một hồi lê lết. Tôi vứt balo xuống rồi nằm lăn ra giữa đường, mặc kệ nắng đang trườn khắp người, mặc kệ bụi bặm, xe cộ, mặc kệ cái nhìn ngơ ngác của người chạy ngang qua. Tôi nằm vậy tầm chừng dăm bảy phút rồi lôi điện thoại ra gọi cho Pure – anh bạn chủ Tacomepai Farm.

Đương lúc nằm giữa đường, đầu gối lên balo, tôi thấy trời đẹp quá. Dẫu đang rất mệt nhưng vẫn cố chụp vài tấm hình bầu trời và ngọn cây.

Pure ra cổng đón tôi và dẫn tôi vào farm. Vừa đi anh vừa luôn miệng bảo, balo của em nhỏ nhẹ thế. Ai đến đây, anh cũng thấy toàn mang balo to kềnh càng ý. Tôi cười, bảo mang nhiều mệt lắm, em không thích làm khổ mình.

Lúc đấy, ở farm đang có 3 bạn tình nguyện viên người Pháp và 1 bạn người Bỉ. Mọi người đang làm gì đó với căn nhà (mà ngay sau đấy tôi được thông báo, đó là căn nhà mà mình sẽ ở trong những ngày sắp tới), vừa làm vừa nghêu ngao hát theo tiếng nhạc phát ra từ cục loa bluetooth nhỏ của ai đó. Tôi cất đồ đạc của mình vào một góc, nhìn qua một lượt căn nhà rồi theo Pure xuống bếp tìm chút đồ ăn lót cái bụng rỗng tuếch sau khi đã nôn chán chường trên xe. Tôi đến farm lúc tầm 3h chiều, cũng đã khá muộn nên chẳng thể làm gì được nữa mà chỉ lang thang ngắm nghía farm và trò chuyện với mọi người. Rồi tôi phụ Pure chuẩn bị bữa tối và tranh thủ xem anh nấu ăn. Mọi thứ ở đây giản đơn hết mực, không hề có hình bóng của một cái gì đó hiện đại, cầu kỳ. Ngoại trừ chiếc tủ lạnh nhỏ tí xíu mang đầy dấu vết của thời gian. Tôi cảm tưởng như mình đang sống lại những năm tháng xưa cũ, khi công nghệ vẫn đang chỉ là những ý tưởng và người ở xa nhau xem những lá thư tay là tất cả tấm lòng.

Căn nhà của tôi là một căn nhà gỗ, mái lá, có góc ban công nhỏ nhìn ra ruộng vườn và rặng núi phía xa. Dù nhà chưa hoàn thiện nhưng khi nghĩ đến việc mình sẽ ngủ trong một căn nhà được dựng lên bởi bàn tay của không ít người đến từ mọi nơi trên Trái Đất, tôi luôn thấy mình may mắn biết bao.

Sau khi ăn tối xong, mọi người ngồi xem Pure dạy làm xà bông từ quả bồ hòn (Soap nut) rồi cùng chơi bài Go Fish. Bọn muỗi thì bay lượn lờ xung quanh, thi thoảng cả bọn lại phì cười khi thấy một đứa nhảy cẫng lên vì bị muỗi cắn. Pure cứ một lúc lại phải ra cắt thêm nắm lá sả chanh cho vào đống lửa nhỏ đốt ở giữa nhà hòng đuổi lũ muỗi không chịu nghe lời. Ở farm, đèn điện tối mập mờ chứ không sáng quắc như ở thành phố. Cả căn bếp chỉ vỏn vẹn một cái bóng đèn nhỏ tí xíu, ánh sáng hiu hắt, vàng vọt như bóng đèn ngủ. Đứa nào đứa nấy cứ phải dí lá bài của mình sát mắt để nhìn cho rõ. Tiếng dế thở, tiếng ếch nhái kêu râm ran liên hồi không chịu ngớt. Tối nay trời đầy những sao sáng quắc.

Nhà của tôi ở Tacomepai
Ban công nhìn từ nhà
Tôi ngủ trên gác – vỏn vẹn 1 cái đệm cũ, màn, chăn. Và không còn gì khác

Pure và những ngày ở Tacomepai

Ngày thứ hai ở Tacomepai. Tôi tỉnh dậy lúc trời đang lờ mờ sáng sau khi ngủ một giấc ngon lành ở nơi đất lạ. Có lẽ giấc ngủ tối qua đã phần nào bù đắp cho 3 tiếng đồng hồ thảm khốc trước đó. Thật may tôi thường không bị chứng “lạ nhà khó ngủ”, hay “sợ bóng tối” nên lúc đến nơi xa, tôi luôn có thể ngủ ngon lành. Chính nhờ điều này mà việc ngủ lều, ở ga tàu, sân bay hay hostel đều chưa một lần gây khó chịu cho tôi. Quàng vội chiếc áo khoác, tôi bước nhẹ ra ban công, liếm láp chút không khí thanh sạch, mát dịu của buổi mai như một cách để bắt đầu ngày mới. Mặt trời chưa chịu thức giấc, bọn lá trên cành vẫn còn ướt đẫm sương. Phía ngoài xa, tôi nom thấy dáng dấp Pure, có lẽ anh chàng đang đi thăm ruộng lúa của mình.
Ngày hôm nay, Tacomepai chia tay 3 bạn người Pháp. Các bạn ấy sẽ đi tiếp hành trình của mình. Trước khi chia tay, Pure quyết định sẽ chở cả bọn đi loanh quanh Pai và thế nên hôm nay chúng tôi không làm việc.

Chúng tôi đứng trong thùng xe tải của Pure. Xe chạy bon bon, gió thổi mạnh. Trời xanh thăm thẳm. Pure chở chúng tôi đến Land Split, Cầu tre Boon Kho Ku So, Cầu Tưởng Niệm (Pai Historical Bridge) sau đó cả bọn ăn trưa ở dưới chân thác Pam Bok.

Land Split
Land Split
Cầu Tha-pai (Cầu Tưởng Niệm)
Cầu tre Boon Kho Ku So
Ảnh chụp lúc cả bọn đang ngồi trên xe tải của Pure để đi đến thác Pam Bok
Ăn trưa dưới chân thác Pam Bok
Bữa trưa được chuẩn bị lúc sáng

Công việc ở Tacomepai không nhiều như tôi nghĩ, do thời điểm tôi đến farm, chưa phải dịp mùa màng. Pure bảo, phải tầm sang tháng thì mới bận rộn, lúc đấy lúa chín, mọi người sẽ gặt, phơi lúa rồi đóng gói bảo quản, những ngày này chúng mình chủ yếu đi gieo hạt, trồng thêm ít cây thôi.
Ngày tiếp theo, tôi cùng mấy người bạn theo chân Pure đi ngắm nghía mọi ngóc ngách của Tacomepai. Pure chỉ chúng tôi công việc thường ngày của tình nguyện viên, những công trình đã hoàn thiện và cả những dự án tương lai của farm. Ở đây có hàng trăm nghìn loại cây khác nhau, và có vẻ như tất cả loại cây mọc lên ở mảnh đất này đều có thể phục vụ một vài mục đích hữu ích nào đó.

Những ngày sau đấy, chúng tôi cùng nhau trồng thêm sả chanh ở vạt đất trống ven khu bếp, trồng thêm roselle (cây bụt giấm) và gieo coriander (hạt mùi) lên mấy luống mới được chia. Chán làm vườn, cả bọn quay qua sửa sang lại “buồng tắm” nhà tôi (Căn nhà tôi đang ở vẫn chưa hoàn thiện. Toilet và nhà tắm vẫn còn lắm thứ ngổn ngang). Tiếng nhạc, tiếng người trò chuyện, tiếng bước chân hoà thành thứ thanh âm đều đều, quen thuộc.

Sáng hôm đấy là một buổi sáng mát dịu, có chút mây và gió. Đang lúc chờ mọi người dậy để cùng ăn sáng, tôi tranh thủ ngồi hoàn thiện nốt chiếc thìa tre đang vót dở tối hôm qua. Có lẽ vì thấy tôi hăm hở với công việc này quá nên Pure bảo, lát anh đi chặt thêm tre rồi tôi tha hồ vót đũa, vót thìa cả ngày. Và vây là hôm đấy tôi không đi cuốc đất, gieo hạt mà dành nguyên ngày làm đủ thứ từ khúc tre Pure mới chặt. Pure hướng dẫn tôi cách dùng dao để chẻ tre, vót tre. Một trong những dự định sắp tới của anh là biến căn nhà tôi đang ở thành một workshop dạy chế tạo các vật dụng từ tre.

Hì hục cả buổi sáng, và đây là thành quả! Tôi gọi nó là “Something” khi mấy đứa hỏi “Mày đang vót cái gì thế?”
Thìa và đũa tre

Pure chậm rãi nhấp ngụm trà từ chiếc cốc tre đã được hong khô trong khói, nhẵn nhụi, mắt anh nhìn vào khoảng không xa xăm nơi ánh sáng ngọn đèn vàng không thể chạm tới. Tối đấy, mọi người ra ngoài vui chơi, thư giãn sau một ngày làm việc giữa bùn lầy, nắng gió, còn mỗi Pure và tôi – hai kẻ chán ghét sự ồn ào ở nhà. Tôi lôi bọc lá cỏ ngọt và bạc hà khô mang từ Đalat ra, thả một nhúm vào ấm nước đang sôi lăn tăn trên bếp trong lúc Pure ngồi nhớ lại những tháng ngày trước đây của mình. Pure kể tôi nghe những thay đổi của anh và lý do anh từ bỏ tất cả để quay về với thiên nhiên, với đất trời. Pure bảo, anh thấy đủ với mọi thứ và chẳng cần gì hơn. Anh yêu nơi này và không hề muốn rời bỏ nó. Ở đây, anh tìm thấy chính mình. Ở đây, anh là chính anh. Thời gian trôi qua, mỗi người trong chúng ta rồi sẽ biết chọn cho mình một con đường để đi, một cuộc đời để sống. Chỉ cần chúng ta không thôi tin rằng vẫn đâu đó luôn có một con đường cho riêng mình. Pure đã tìm thấy con đường của anh, con đường về với thiên nhiên, về với đất mẹ. Pure của ngày trước vỡ vụn, cô đơn, lạc lõng và ở thật gần với cái chết. Pure của hôm nay là một anh nông dân tự do, an vui, lấy ruộng lúa, gốc tre làm bạn mỗi ngày.

Pure
Pure

Đôi chút về Tacomepai Farm

Tacomepai Farm là một nông trại hữu cơ truyền thống sử dụng các nguyên tắc trồng trọt thuần tự nhiên ở Thái Lan. Mục tiêu chính của farm là phát triển các kỹ thuật trồng lúa và rau củ theo hướng tự nhiên, ít tác động từ bàn tay con người – không cày bừa, bón phân, nhổ cỏ (Tacomepai áp dụng nguyên tắc canh tác tự nhiên của cụ Masanobu Fukuoka – tác giả 2 cuốn sách Cuộc Cách Mạng Một Cọng Rơm và Gieo Mầm Trên Sa Mạc, ông tổ của ngành nông nghiệp tự nhiên).

Ngoài ra, Tacomepai còn có các dự án xây dựng nhà ở, công trình sinh hoạt từ các nguyên vật liệu thân thiện với môi trường như Nhà bùn (Mudhouse), Nhà tre (Bamboo house), nhà trên cây (Tree house),….

Tacomepai luôn mở cửa chào đón các bạn tình nguyện viên từ khắp mọi nơi trên thế giới đến để trải nghiệm, học hỏi và chia sẻ giá trị sống.

Tacomepai thuộc tỉnh Mae Hong Son, một tỉnh phía Bắc, Thái Lan, cách Pai 6km. Để đến được Tacomepai, bạn cần bắt xe buýt từ Chiang Mai đi Pai. Cổng farm ở ngay gần trục được chính nên khá dễ tìm. Có 2 cách phổ biến đến Tacomepai:

  • Bạn đi thẳng đến Pai, rồi sau đó bắt taxi vào Tacomepai
  • Bạn nhờ tài xế cho xuống xe ở điểm ngay gần Tacomepai nhất. Thường thì hầu hết các tài xế xe đều biết Tacomepai nên bạn chỉ cần bảo mình muốn đến Tacomepai, tài xế sẽ nhắc bạn xuống khi đến nơi. (Tôi chọn cách đi này vì nó thuận tiện và tiết kiệm hơn).

Điều đặc biệt ở Tacomepai

Thực hành nông nghiệp thuận tự nhiên

Nông nghiệp thuận tự nhiên theo cụ Fukuoka là một nền nông nghiệp sinh thái, nó gợi ý về việc hạn chế cải tạo và can thiệp vào quá trình sinh trưởng và phát triển tự nhiên của thực vật. Chính vì thế đây còn được gọi với cái tên “phương pháp thiền trong nông nghiệp”. Pure cũng đã áp dụng chính những nguyên tắc này vào trong việc trồng trọt ở Tacomepai. Ruộng lúa anh đang trồng chính là kết quả của gần 3 năm kiên trì áp dụng. Pure bảo, những vụ lúa đầu tiên đạt được năng suất rất thấp, và gần như mất trắng do đất đang trong quá trình hồi phục. Nhưng rồi qua thời gian, anh bắt đầu chứng kiến hiệu quả của phương pháp canh tác này. Tôi có thể cảm nhận được tình yêu anh dành cho ruộng lúa của mình. Một hôm, lúc đang ngồi uống trà, tôi có hỏi anh rằng anh đã từng chuyện trò với bọn cây anh trồng chưa. Pure bảo, gần như ngày nào anh cũng ra ngắm và thì thầm với đám lúa của mình.

Ruộng lúa ở Tacomepai
Pure và ruộng lúa của anh

Sống bền vững

Ở Tacomepai, rác sẽ được thu gom và phân loại.

  • Rác hữu cơ, dễ phân huỷ: Thức ăn dư thừa, hỏng sẽ được dùng để ủ phân
  • Rác vô cơ: Đưa đến cơ sở xử lý rác thải
  • Rác tái chế: sẽ được phân thành các loại khác – giấy, nhựa, kim loại, thuỷ tinh – và sau đó sẽ đưa đến cơ sở tái chế.
Nơi tập kết và phân loại rác thải

Ở đây còn có 1 nhà vệ sinh ủ phân compost (composting toilet)

Nhà vệ sinh ủ phân compost

Trải nghiệm dựng nhà sinh thái

Nhà và các công trình ở Tacomepai chủ yếu sử dụng các nguyên vật liệu tự nhiên/ tái chế – bùn đất, tre, gỗ, lá cây, eco brick. Những nguyên liệu xây nhà thông thường như xi măng, bê tông, sắt thép luôn nằm trong danh sách hạn chế. Chúng chỉ được dùng khi thực sự cần thiết.

Nhà bùn ở Tacomepai
Nhà tre ở Tacomepai
Nơi mọi người cùng tập Yoga mỗi sáng

Trao đổi kiến thức, văn hoá và ẩm thực

Ở Tacomepai, gần như ngày nào cũng có tình nguyện viên từ mọi nơi trên thế giới đến trải nghiệm. Cũng nhờ đó mà Pure học được thêm nhiều món ăn mới lạ. Những ngày ở đây, tôi có dịp thưởng thức thêm các món ăn của Thái, Nhật, Pháp, Trung (tất cả các món ăn ở đây đều là đồ chay. Chúng tôi không ăn thịt. Hầu hết nguyên liệu nấu nướng đều từ farm). Tôi cũng có chỉ mọi người cách làm món Phở “Chay” của người Việt. Ngoài ra, chúng tôi còn ngồi lại và kể nhau nghe những câu chuyện trải nghiệm, những nét văn hoá và cả kiến thức lịch sử của đất nước mình.

Học thêm được nhiều điều mới

Những ngày ở Tacomepai, tôi còn có dịp học thêm được nhiều thứ mới mẻ, hay ho như

  • Làm xà bông từ quả bồ hòn
  • Làm than hoạt tính
  • Gieo hạt, trồng cây
  • Biết thêm nhiều loại cây mới và công dụng của chúng

Sống chậm, sống giản đơn, gần gũi với thiên nhiên, đất trời

Tacomepai luôn im ắng. Nhắm mắt, bạn sẽ nghe thật rõ tiếng côn trùng, tiếng lá reo trong gió và cả nhịp thở của chính mình.
Tacomepai luôn rất chậm, rất yên. Không hề có sự hối hả, gấp gáp, không hề có lo lắng, ganh đua, chen chúc. Tacomepai là thế giới của những kẻ thèm khát được đứng trước thiên nhiên mà soi bóng lòng mình.

Những ngày ở Tacomepai là những buổi sáng mờ sương, im phăng phắc, là những buổi chiều nắng vàng len lỏi từng tán cây, là những buổi đêm gió mải mê thì thầm với lá, là những bước chân nhẹ, những câu chuyện kể nhau nghe. Tôi biết, mình sẽ quay lại nơi này và sẽ đến những nơi khác nữa – để sống và để lắng nghe.

Just be,

Những thứ thiết yếu tôi luôn mang khi đi du lịch (Zero Waste – Minimalism)

Là một đứa đang tập tành lối sống xanh và sống tối giản, tôi luôn cố gắng để giảm bớt nhu cầu sử dụng đồ đạc của mình, cũng như ý thức hơn trong việc chi tiêu, hay buông bỏ những thứ không cần thiết. Đặc biệt là lúc đi lang thang đến những miền đất mới, việc thực tập lối sống này càng cần được chú tâm hơn. Bởi tôi biết, sống giản đơn và bền vững không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn giúp tôi thấy nhẹ nhàng, bình yên và thêm trân trọng những gì mình đang có. Tôi đang đi lang thang 4 tháng trời với chỉ một chiếc balo 28l, nặng đúng 7kg đựng những vật dụng thiết yếu nhất. Tôi thấy đủ, và chẳng cần gì hơn.

Đà Lạt đang ở thời điểm giao mùa, trời về đêm lạnh hơn mấy ngày trước, mưa cũng vơt ít nhiều còn đất thì đang dần trở nên khô khốc. Hoa dã quỳ có lẽ cũng đang chờ đúng khoảnh khắc mà nở bung, mà làm vàng rực cả một bầu trời. Nhân lúc thảnh thơi, tôi nghĩ mình nên viết gì đó về chuyến đi của mình. Gì cũng được, miễn là trải nghiệm của bản thân. Cơ mà cảm xúc dạo này đang bị đi xuống, nên đành chờ một dịp khác ngồi lại kể chuyện bạn nghe vậy, giờ viết về cái gì đó nhẹ nhàng thì sẽ tốt hơn. Chiều nay, tôi quyết định viết đôi chút về những thứ thiết yếu mà tôi luôn mang khi đi du lịch. Có thể nó sẽ có ích cho những ai đang chuẩn bị hành lý cho chuyến đi chơi xa của mình.

Balo gấp gọn Naturehike

Bên cạnh chiếc balo 28l chính của mình, tôi còn mang thêm một chiếc balo gấp gọn của Naturehike để dùng cho những hoạt động trong ngày (daypack) như đạp xe, đi bộ thăm thú đâu đó quanh khu vực mình đang ở. (Tôi đặt tên cho nó là Natalie, còn chiếc 28l là Danny)

Những lúc di chuyển nhiều như khi đi máy bay, tàu xe hay đi bộ đường dài mà buộc phải mang toàn bộ đồ theo thì Na quả là người bạn đồng hành “đáng mến”. Vì kích thước khi gấp lại của nó rất nhỏ, không hề tốn diện tích chút nào, lại cực nhẹ nữa. Với một đứa chuyên đi máy bay giá rẻ và không bao giờ muốn ký gửi hành lý thì cân nặng luôn luôn là vấn đề cần chú ý đầu tiên khi xếp đồ đi lang thang. Vậy là, cứ hễ lúc nào cần thì lại lôi nó ra dùng, còn lúc nào thấy “thừa” thì gấp lại và cất vào balo, khỏi cần phải lo lắng chi nhiều cả.

Hiện tại ở Đà Lạt, tôi dùng Na là chính, vì chủ yếu tôi cũng chỉ đi loanh quanh, không đi đâu xa cả. Dan thì được gửi lại homestay để đựng những vật dụng không được mang theo.

Balo naturehike

Tôi dùng Na là chủ yếu vì nó gọn nhẹ và rất xinh.

Máy đọc sách Kindle

Kindle có lẽ là một trong những vật dụng quan trọng nhất của tôi không chỉ trong những chuyến đi mà còn trong cuộc sống hằng ngày nữa. Trước tôi cực mê sách, hồi đó chỉ mong sau này có tiền đóng một kệ sách thật to, thật nhiều (hoặc xây một thư viện cá nhân luôn cũng được), vậy là tha hồ lặn ngụp trong sách, tha hồ hít hà mùi sách thơm. Nhưng bây giờ, khi thực tập lối sống tối giản, tôi dần nhận ra quá nhiều chồng sách khiến tôi thấy ngộp thở, và sách giấy cũng đâu có rẻ rúng gì để mà mua hết cuốn này đến cuốn khác. Tôi tiết chế việc mua sách của mình từ đó, và bắt đầu chuyển sang đọc sách điện tử hoặc mượn sách từ thư viện, hay bạn bè. Năm ngoái, tôi quyết định chi một phần lương của mình để mua chiếc Kindle Paperwhite trên Amazon về đọc thay sách giấy. Thực lòng mà nói thì kể từ lúc đấy đến giờ, tôi chưa một lần hối hận về quyết định mua Kindle của mình. Tôi có thể mang Kindle đi bất kỳ đâu, nơi nào, mà chẳng cần lo nghĩ về những cuốn sách giấy vừa to vừa nặng như ngày trước.

Tuổi thọ pin của Kindle cũng rất dài, chừng tầm 2 tuần nếu tôi chăm đọc mỗi ngày nên nó thực sự rất hữu ích cho mỗi đợt lang thang. Có ba lợi ích rõ rệt từ việc dùng Kindle thay sách giấy đó là: Thứ nhất, tôi thường mượn ebook miễn phí từ các thư viện điện tử, hoặc cùng lắm thì mua ebook trên amazon. Vậy nên tôi tiết kiệm được kha khá từ khoản đọc sách trên Kindle (còn chưa kể đến thời gian và công sức lượn lờ các hiệu sách khác nhau để mua được đúng sách mình cần). Thứ hai, Kindle giúp cuộc sống của tôi trở nên nhẹ nhàng và giản đơn hơn. Lúc chuyển nhà hay đi đâu đó, tôi chẳng còn lo vướng bận hàng chồng sách dày cộp nữa. Thứ ba, sách giấy tiêu tốn khá nhiều tài nguyên thiên nhiên vì giấy được làm từ cây và lượng rác thải ra khi chúng ta vứt bỏ những cuốn sách không dùng đến là cực kỳ lớn. Do đó, đọc sách điện tử, tôi nghĩ, cũng là một cách để góp phần bảo vệ môi trường và hướng đến lối sống Zero Waste. (Nhưng tất nhiên, với tôi, cảm giác cầm một cuốn sách giấy lên mà đọc, mà sờ, mà ngắm nghía hay hít hà vẫn “rất riêng”. Nên, tôi biết, có cố gắng cả đời, mình cũng chẳng thể nào ngưng hẳn việc đọc sách giấy được. Giảm đi được phần nào đó, cũng tốt, đúng không?).

Kindle Paperwhite

Kindle giúp tôi đọc sách mọi lúc mọi nơi.

Túi vải đi chợ

Khi đi du lịch, có lẽ không nhiều người nghĩ đến việc phải nhét thêm một chiếc túi đi chợ vào trong hành lý của mình. Vì đi du lịch chứ có phải đi chợ đâu?! Nhưng với tôi thì chiếc túi đi chợ của mình cũng quan trọng chẳng kém gì máy đọc sách hay những vật dụng khác. Bởi tôi biết, khi đến một nơi nào đó, tôi vẫn luôn cần mua đồ ăn (tôi thường mua đồ về tự nấu ở hostel nếu ở đấy có bếp) hay thậm chí mua một số thứ cần thiết, vậy nên chắc chắn sẽ cần dùng đến nó. Hoặc đôi lúc, đơn giản chỉ là dùng túi để đựng đồ linh tinh thôi, cũng được mà. Nhờ đó mà giảm được kha khá túi nilon hay bao bì nhựa.

lối sống zero waste

Túi vải đi chợ

Bình đựng nước

Khi đi du lịch, bạn sẽ thấy nước đóng chai nhựa được bày bán vô cùng nhiều ở các sạp hàng lớn nhỏ. Những bãi biển xanh trong với bờ cát trắng mịn trải dài bên hàng dừa vô tình trở nên xấu đi vì vỏ chai nhựa được vứt tứ tung, chẳng ai ngó ngàng đến. Đâu cũng là rác, nhiều nhất vẫn là túi nilon và chai nhựa.

Thế nên, để giảm thiểu rác thải, tôi luôn mang theo người bình nước cá nhân của mình khi đi đến bất cứ nơi đâu. Các quán cafe, quán ăn, sân bay hay hostel đều có cung cấp nước miễn phí cho khách, nếu không thấy, bạn có thể hỏi. Việc mang theo bình nước cá nhân vừa giúp tôi tiến đến lối sống Zero Waste, lại vừa tiết kiệm được không ít tiền từ việc mua nước đóng chai.

Bình nước tôi đang mang theo bên mình là bình inox giữ nhiệt rất tốt. Tôi là kẻ nghiện trà nên việc dùng bình giữ nhiệt sẽ là một sự lựa chọn tuyệt vời. Chỉ cần bỏ một nhúm lá bạc hà, cỏ ngọt hay hoa cúc vào bình là đã có ngay một bình trà ấm nóng cho cả một buổi lang thang ngoài trời.

Water bottle

Xà bông tắm, gội đầu

Tôi chuyển sang dùng xà bông để tắm và gội đầu thay vì dùng dầu gội hay sữa tắm thông thường cũng đã hơn nửa năm nay. Những miếng xà bông này hoàn toàn được làm thủ công từ các nguyên liệu tự nhiên, vegan và bọc bằng giấy chứ không dùng túi ni lon hay chai lọ nhựa như các sản phẩm được bày bán tràn lan trong siêu thị hay các cửa hàng mỹ phẩm bình thường. Chính vì thế mà tôi giảm được phần nào rác thải nhựa, lại còn rất an tâm khi sử dụng vì chúng không hề chứa bất kỳ một thành phần hóa học độc hại nào.

Một điểm tuyệt vời của những miếng xà bông này là chúng vô cùng gọn nhẹ, dễ mang theo và lại không lo bị vương ra ngoài. Tôi dịch chuyển khá nhiều, lại chủ yếu đi các hãng máy bay giá rẻ, không thích ký gửi đồ nên chỉ độc mỗi chiếc balo trên vai là hành lý xách tay. Cũng vì vậy mà việc mang chất lỏng luôn bị hạn chế về mặt dung tích. Sữa tắm hay dầu gội thuộc dạng lỏng nên cũng phải để ý hơn, còn với xà bông thì cứ vô tư, thoải mái. Thi thoảng, nếu cần, tôi dùng luôn xà bông tắm để rửa mặt, hoặc giặt đồ (có thể gội đầu luôn cũng được). Em Dan nhờ đó mà đỡ nặng hơn chút ít.

xà bông gội đầu

Miếng xà bông gội đầu của Lush tôi vẫn đang dùng.

Bộ đũa, thìa, dĩa tre

Hôm liên hoan chia tay, mọi người trong team tặng tôi 1 chiếc thìa và dĩa tre để mang đi theo lúc cần dùng đến. Về nhà, tôi lấy thêm một đôi đũa nữa, vậy là đủ bộ. Tôi không mua thêm ống hút tre vì nghĩ cũng chẳng cần thiết lắm. Thực ra một đôi đũa thôi là đã đủ rồi.

Dù sao thì, bộ ba này giờ trở thành vật dụng không thể thiếu khi tôi đi đâu xa. Chúng hoàn toàn thân thiện với môi trường, và có thể tái sử dụng (cực nhiều lần) nên rất tuyệt. Tôi dùng chúng khi ăn ở trong các nhà hàng, quán ăn mà người ta chỉ có đũa, thìa dùng một lần, hay khi ăn xôi nắm, cơm bụi bên đường. Khi đi trekking hay cắm trại ở trong rừng, ngoài bãi biển thì mấy thứ nho nhỏ này cũng vô cùng hữu dụng. Vậy nên, quên gì thì quên, chứ không được quên bộ ba “siêu đẳng” này! : )

lối sống zero waste

Tôi thường mang theo đũa, thìa, dĩa làm từ tre khi đi chơi.

Đấy là một số vật dụng thiết yếu mà tôi luôn mang khi đi lang thang đến bất cứ mảnh đất nào. Thực sự thì nhờ chúng mà tôi thấy bản thân tiến gần hơn tới lối sống mà mình luôn mong muốn – sống giản đơn và bền vững (Minimalist + Zero Waste life). Vẫn còn nhiều thứ quan trọng khác nữa như bàn chải tre, mooncup,… có lẽ tôi sẽ nói rõ hơn ở một bài viết khác, nhé!

Cảm ơn bạn.
Just be,

Lối sống Zero Waste cho người mới bắt đầu

Tôi bắt đầu thực tập lối sống Zero Waste (mà tôi nghĩ, nó nên là Low Waste thì đúng hơn) cách đây cũng không lâu lắm, và tất nhiên tôi chẳng hề nghĩ mình đang sống một cuộc sống hoàn toàn không thải ra chút rác nào. Nhưng dù sao Zero Waste hay Low Waste cũng là một lối sống đáng để sống, và tôi thì vẫn cần thêm thời gian để thực sự quen với nó. Đừng nghĩ tôi là một người sống đúng chuẩn Zero Waste (Green Living) hay Minimalist. Tee Wanders chỉ là nơi tôi chia sẻ những trải nghiệm và câu chuyện của riêng mình (và đôi lúc là câu chuyện của người khác). Hành trình đến với hai lối sống trên còn dài, còn cần tôi cố gắng nhiều hơn nữa. Thế nên tôi cũng chỉ là một kẻ chập chững mà thôi. Tôi tìm hiểu, nghiên cứu và thực hành rồi viết lên đây để chúng ta, bạn và tôi cùng học, cùng trải nghiệm.

Còn dưới đây là một vài điều nho nhỏ mà tôi đã áp dụng khi mới đầu đến với lối sống Zero Waste, có thể sẽ hữu ích cho bạn phần nào.

Zero Waste là gì?

Zero Waste là ý tưởng về một lối sống không hoặc tạo ra rất ít rác thải, bằng việc sử dụng các vật dụng bền vững, thân thiện với môi trường, kết hợp với tái chế và ủ phân vi sinh để xử lý rác hữu cơ. Bên cạnh Zero Waste thì Plastic Free cũng là một lối sống bền vững nhưng tập trung chủ yếu vào việc giảm thiểu nhu cầu sử dụng nhựa nhằm tránh các tác động xấu của nhựa đối với bản thân và môi trường.

Hiện nay, Zero Waste ngày càng trở nên phổ biến khi con người dần dần ý thức được hậu quả mà những thói quen sinh hoạt thường ngày của mình gây ra. Tôi được biết đến lối sống này khi tình cờ xem bài thuyết trình của chị Lauren Singer trên Ted Talks. Cũng kể từ lúc đấy, tôi bắt đầu tìm hiểu thêm về lối sống này, tôi theo dõi nhiều blog, xem video, phim tài liệu và đọc sách về những chủ đề liên quan đến Zero Waste cũng như môi trường. Sau này khi đi làm, tôi may mắn quen hai người chị cũng đang sống lối sống thuần tự nhiên và bền vững, nên thành ra lại có thêm động lực để hiện thực hóa lối sống Zero Waste mà mình vẫn hằng hướng đến. Càng tìm tòi, khám phá, tôi càng thấy khá ngạc nhiên vì hóa ra Zero Waste không còn là một khái niệm xa lạ gì với nhiều người ở Việt Nam (như tôi vẫn nghĩ). Có nhiều cộng đồng Zero Waste ở các vùng khác nhau, nhiều cửa hàng bán các sản phẩm phục vụ cho lối sống này, nhiều blogger và cả không ít người nổi tiếng đang thực tập sống không rác thải và chia sẻ kinh nghiệm, hiểu biết với những người xung quanh. Lắm lúc thấy mình bắt đầu muộn quá. Nhưng dù sao thì, muộn vẫn còn hơn không.

Năm nguyên tắc cơ bản của Zero Waste (5R)

Trong cuốn sách Zero Waste Home, Bea Johnson có chia sẻ năm nguyên tắc cơ bản mà những người đang hướng tới lối sống này cần áp dụng – Nguyên tắc 5R:

      • Refuse what you don’t need: Từ chối cái bạn không cần. Chúng có thể là túi ni lông, ống hút nhựa, tờ rơi hay thư rác…
      • Reduce what you do use: Cắt giảm những thứ không cần thiết mà bạn vẫn đang sử dụng, như nước xả vải chẳng hạn.
      • Reuse whatever you can: Tái sử dụng nhiều lần bất cứ thứ gì bạn có thể. Chẳng hạn như thay vì vứt chúng đi, bạn có thể sửa/ gắn lại và dùng tiếp nhằm kéo dài tuổi thọ cho những vật dụng đó.
      • Recycle what you can’t refuse or reduce: Tái chế những vật dụng bỏ đi, những vật không cần thiết thành những vật có ích.
      • Rot what’s left over: Biến rác thải hữu cơ thành phân hữu cơ, nuôi cây xanh, nuôi đất tốt.

Bạn nên bắt đầu lối sống Zero Waste như thế nào?

Xác định rõ tại sao bạn muốn thực tập lối sống này

Mọi hành động, mọi sự lựa chọn đều cần có một lý do. Bạn chọn lối sống không rác thải, vậy lý do là gì? Bạn muốn góp phần bảo vệ môi trường, muốn cắt giảm chi phí tiêu thụ, muốn tránh xa những chất độc hại từ nhựa, từ túi ni lon? Hay đơn giản là bạn ưa cuộc sống gọn gàng, và thấy khó chịu khi trong nhà có quá nhiều những thứ lỉnh kỉnh, không cần thiết, còn ngoài bãi biển thì chai nhựa, túi, hộp lại bị vứt lung tung?

Bạn cần xác định rõ câu trả lời của mình, bởi lẽ nó chính là động lực để thôi thúc bạn luôn cố gắng, là cái đích để bạn luôn hướng về mỗi lúc thấy nản chí, chênh vênh.

Nhìn lại xem lượng rác thải hằng ngày của bạn bắt nguồn từ đâu

Sau khi bạn xác định rõ mục đích đến với lối sống Zero Waste rồi, giờ là lúc bạn nhìn lại và xem xét xem rác thải của bạn thường bắt nguồn từ đâu. Việc này sẽ giúp bạn có một cái nhìn tổng quát về lượng rác mình thường thải ra và nguồn gốc của chúng, để từ đó biết được mình nên tập trung ở đâu trước hết. Với một số người, rác chủ yếu đến từ thức ăn dư thừa, vậy để cắt giảm rác, vấn đề đầu tiên họ cần cân nhắc là nấu vừa đủ ăn, thay vì nấu quá nhiều, dẫn đến thừa thãi, hoặc tìm hiểu cách ủ phân sinh học từ thức ăn thừa. Với một số người khác, rác lại bắt nguồn từ việc uống quá nhiều những cốc cafe, trà sữa takeaway mỗi ngày. Để giảm thiểu rác, trước hết họ cần hạn chế uống những đồ uống takeaway hoặc mang theo cốc (tái sử dụng) của mình để đựng nước uống…

Nếu bạn đã “lỡ” thải ra quá nhiều chai nhựa rồi, thì hoặc là tìm cách biến chúng thành một món đồ hữu ích trong nhà, hoặc là tự tạo eco-brick hay gửi chúng đến những nơi tái chế đồ nhựa.

Bắt đầu từ việc cắt giảm những vật dụng dùng một lần

Nếu quan sát kỹ, bạn sẽ thấy hằng ngày chúng ta sử dụng rất nhiều các sản phẩm dùng một lần như khăn giấy, khăn ướt, cốc giấy, ống hút nhựa, hộp cơm bằng xốp, thìa dĩa nhựa, túi ni lon…

Chính những sản phẩm này, dù có vẻ được nhiều người ưa dùng vì tính thuận tiện và nhanh gọn, lại tiêu tốn rất nhiều tài nguyên khi sản xuất ra. Hơn nữa, vì vốn dĩ là đồ dùng một lần nên ngay sau khi sử dụng xong chúng lại trở thành rác. Còn chưa kể đến tính độc hại mà những thành phần hóa chất có trong các đồ dùng giấy, nhựa đó gây ra.

Để cắt giảm việc sử dụng chúng, bạn có thể bắt đầu bằng các hành động như:

    • Luôn mang theo bình đựng nước khi đi ra ngoài. Bình nước tôi đang mang theo bên mình là bình inox giữ nhiệt rất tốt. Tôi là kẻ nghiện trà nên việc dùng bình giữ nhiệt sẽ là một sự lựa chọn tuyệt vời. Chỉ cần bỏ một nhúm lá bạc hà, cỏ ngọt hay hoa cúc vào bình là đã có ngay một bình trà ấm nóng cho cả một buổi lang thang ngoài trời.
    • Mang theo ống hút (bằng tre, thủy tinh hoặc inox) khi đi uống cafe, hay trà sữa. Mà tốt hơn hết là không cần dùng ống hút chi cho mệt. Hiện tại, đang đi lang thang, tôi có mang theo một đôi đũa tre, một thìa tre, một dĩa tre và không hề mang theo ống hút. Lúc uống, thì cứ vậy mà uống thôi, ống hút thực chất cũng đâu có cần thiết. Đến quán cafe hay trà sữa, bạn chỉ cần bảo với nhân viên “mình không dùng ống hút nhé”, vậy là được rồi.
    • Mang theo túi vải khi đi chợ, siêu thị hay đi mua sắm. Túi vải bạn cũng có thể tự làm từ chiếc áo phông cũ của mình. 
    • Dùng khăn tay vải thay cho khăn ướt, khăn giấy. Tôi thường mang theo bên mình một chiếc khăn tay (được may từ chiếc áo sơ mi đã rách) để lau lúc ăn, rửa tay hoặc lau mồ hôi, vậy là sẽ không còn cần dùng khăn giấy nữa.
    • Nếu buộc phải sử dụng đồ dùng một lần thì hãy chọn những sản phẩm được làm từ chất liệu sinh học, thân thiện với môi trường và có thể phân hủy an toàn. Hiện nay một số nơi đã bắt đầu bán các cốc, bát, đĩa, và hộp dùng một lần (có thể vài ba lần) từ bã mía, và bột sắn. Bạn có thể tìm hiểu thêm. Tôi có thấy bên Tre Shop và Sạp Hàng Chàng Sen cũng đang bán loại sản phẩm này. 

Đọc thêm: Những thứ thiết yếu tôi luôn mang khi đi du lịch (Zero Waste – Minimalism)

lối sống zero waste

Túi vải đi chợ.

lối sống zero waste

Tôi thường mang theo đũa, thìa, dĩa làm từ tre khi đi chơi.

Cố gắng sử dụng những thứ bạn đang có trước khi chuyển sang dùng sản phẩm Zero Waste thay thế

Ngày nay, ở Việt Nam đã có khá nhiều cửa hàng bán các sản phẩm Zero Waste được làm từ những nguyên vật liệu thân thiện với môi trường hơn như bông tắm từ xơ mướp, bàn chải tre, ống hút tre, xà bông tự nhiên, nước rửa chén bồ hòn,… Sẽ thật tốt nếu như chúng ta chuyển sang dùng hoàn toàn những sản phẩm đó. Tuy nhiên, với những người đang ở giai đoạn bắt đầu tập tành lối sống Zero Waste thì trước hết bạn đừng vội vứt bỏ hết những thứ trong nhà và thay bằng những sản phẩm thân thiện kia. Bởi vứt đi, suy cho cùng nó cũng sẽ là rác, mà vậy thì cũng đâu có tốt đúng không? Cách tốt hơn cả là cứ dùng cho đến khi không thể dùng chúng được nữa rồi hẵng thay thế cái mới.

Trước khi bắt đầu lối sống này, tôi có sử dụng bàn chải đánh răng nhựa, dao cạo thân nhựa và có mua một đôi giày bệt giả da. Sau đấy, khi biết và thực tập sống xanh, tôi vẫn không vứt chúng đi mà thay vào đó là sử dụng chúng cho đến khi không dùng được nữa. Đôi giày bệt tôi vẫn đi cho tới bây giờ, chiếc dao cạo thân nhựa tôi vẫn sử dụng và mang theo mỗi khi đi lang thang. Đến chừng nào không thể dùng chúng được nữa, tôi sẽ mua cái mới – loại thân thiện với môi trường hơn.

lối sống tối giản

Bàn chải và dao cạo thân nhựa tôi vẫn đang sử dụng thay vì vứt đi và đổi sang bàn chải tre, dao cạo bằng thép không rỉ (do hồi trước “lỡ” mua một lúc nhiều cái).

Tập tành tự làm các món đồ DIY

Một trong những nguyên tắc của Zero Waste như tôi có nêu ở trên là Recycle. Bạn hoàn toàn có thể kéo dài tuổi thọ cho những đồ vật “tưởng chừng như bỏ đi” thành những thứ có ích với sự sáng tạo của mình. Một chiếc áo phông cũ có thể được may thành một chiếc túi đi chợ, miếng vải thừa trong nhà có thể tận dụng để làm băng đô đội đầu, chai nhựa biến thành bình cắm hoa, khăn tắm cũ có thể cắt và khâu thành những chiếc khăn tay thay cho khăn giấy,… Ngoài ra, có nhiều thứ “bỏ đi” khác nữa cũng có thể biến thành đồ vật trang trí trong nhà, nên hãy cứ cho phép bản thân tự do sáng tạo. Việc này sẽ giúp bạn giảm thiểu lượng rác thải ra và đồng thời tiết kiệm được một khoản đáng kể cho việc mua đồ mới.

Một số món đồ tôi tự làm như:

Lối sống zero waste

Túi rút dây tôi tự may từ miếng vải thừa.

Lối sống zero waste

Lọ cắm hoa từ chai nhựa.

Lối sống zero waste

Trang trí phòng với những món đồ DIY làm từ vỏ bia, hoa khô.

Trang trí góc tường với lọ tinh dầu đã hết và cỏ dại hái sau vườn

Ưu tiên mua đồ second-hand

Khi chọn lối sống này, tôi bắt đầu thấy thích thú với việc mua đồ cũ thay vì đồ mới. Các cửa hàng đồ cũ giờ mọc lên gần như khắp mọi nơi nên việc lùng tìm món đồ mình cần mua cũng trở nên dễ dàng hơn trước. Việc ưu tiên mua đồ cũ vừa giúp tôi tiết kiệm tiền, lại vừa góp phần kéo dài vòng đời cho món đồ đó. Rác thải vì thế cũng giảm bớt đi vài ba phần.

Vậy nên, để tiến tới lối sống Zero Waste như mong muốn, bạn hãy nhớ ghé qua các cửa hàng đồ cũ trước tiên và xem xem ở đó có món đồ bạn cần mua không đã nhé. Ở các thành phố lớn như Hà Nội, Đà Lạt, Sài Gòn đều có các chợ đồ cũ, bạn có thể vào đấy và tha hồ lựa chọn theo ý mình. Các trang web mua bán đồ cũ hay các nhóm trao đổi đồ cũng có khá nhiều trên mạng đó!

Dưới đây là địa chỉ một vài shop đồ cũ và nhóm trao đổi đồ bạn có thể xem qua:

    • Amippp (HN – quần áo mũ secondhand)

Kết nối với mọi người trong cộng đồng Zero Waste

Thành thực mà nói, tôi là một người hướng nội nên không thích lắm việc kết bạn quá nhiều hay tham gia vào các buổi gặp mặt, trò chuyện các kiểu. Nhưng rồi tôi nhận ra, việc kết nối với những người có cùng lối sống mà mình đang theo đuổi thực sự rất quan trọng, nhất là ở giai đoạn mới bắt đầu. Tôi nhận được không ít lời khuyên và học được không ít điều hay ho từ những trải nghiệm mà mọi người trong cộng đồng đã chân thành chia sẻ.

Dưới đây là một số cộng đồng trên Facebook mà tôi có tham gia (cả trong nước lẫn quốc tế):

Và ngoài ra, cũng có một số cách khác nữa mà bạn có thể thực hiện để đóng góp cho cộng đồng của mình, như:

    • Tổ chức các buổi trao đổi đồ cũ hay nhặt rác
    • Tổ chức các buổi chia sẻ, trò chuyện về chủ đề zero waste
    • Tham gia các lớp học làm đồ thủ công như học làm xà bông, làm kem đánh răng, hay son môi, tinh dầu tự nhiên,… (những lớp này đáng yêu lắm)

Hãy nhớ: mọi thứ đều cần thời gian

Sống cuộc sống không rác thải là một việc không hề dễ dàng, và bạn cần thời gian để quen dần với nó. Đấy đúng hơn là một quá trình, một con đường dài, đòi hỏi sự nỗ lực và kiên trì của bạn. Vậy nên hãy cứ bắt đầu bằng những thay đổi nhỏ thay vì cùng một lúc thay đổi hết mọi thói quen sống của mình. Đừng trách cứ bản thân khi vô tình tạo ra rác, và cũng đừng nản chí khi thấy lượng rác mà những người khác thải ra trong mấy năm liền lại có thể đựng vừa đủ trong một chiếc lọ thủy tinh nhỏ. Điều quan trọng là bạn sống có ý thức và luôn cố gắng tìm cách để giảm thiểu lượng rác mình thải ra.

Trên đây là một số bước nhỏ để giúp bạn bắt đầu lối sống Zero Waste. Sẽ mất một chút thời gian (hoặc có khi nhiều hơn một chút) để chuyển những hành động đó thành thói quen hằng ngày. Đừng lo lắng khi bạn không thay đổi được một thói quen “tiêu cực” nào đó vì mọi thứ đều cần thời gian mà. Chỉ cần bạn có niềm tin vào chính mình, vào con đường mà mình chọn bước đi, là được. Hãy chia sẻ với tôi câu chuyện của bạn, tôi rất muốn được nghe. Và nếu bạn có biết thêm bất kỳ một cộng đồng hay cửa hàng zero waste nào khác thì hãy bình luận ở dưới nhé!

Cảm ơn bạn.

Just be,

 

Những thứ tôi không còn mua để sống giản đơn và bền vững

Tôi không nghĩ mình là một người hoàn toàn tối giản, tôi còn tham lam lắm nhiều thứ trên đời. Nhưng tôi biết mình đang cố gắng từng ngày, từng ngày một để tập tành sống giản đơn. Giản đơn không chỉ ở đồ đạc, vật chất mà còn giản đơn ở cả suy nghĩ, ở cả tinh thần. Mà sống tối giản thôi với tôi vẫn chưa đủ, tôi còn hướng đến một lối sống xanh, lành mạnh, một lối sống mà tôi được gần gũi thiên nhiên, được làm gì đó có ích cho môi trường. Vậy là ngày qua ngày, tôi thay đổi bản thân từng chút một, buông bỏ những thứ không cần thiết và luôn cân nhắc trước khi mua/sử dụng bất cứ thứ gì. Nhờ thế tôi tiết kiệm được thêm tiền để đi lang thang, giảm được không ít rác thải hằng ngày, cải thiện được một phần về mặt sức khỏe. Dưới đây là những thứ mà tôi không còn mua nữa, và thực lòng tôi thấy khá biết ơn vì bản thân đã không gặp quá nhiều khó khăn khi ngưng dùng chúng.

Đồ uống và thức ăn được đóng gói hoặc chế biến sẵn

Đồ uống và thức ăn chế biến sẵn thường được đóng gói trong bao bì nhựa, nilon. Để tiến tới một lối sống không rác thải, tôi đã quyết định dừng ngay việc mua những đồ ăn như này. Và hơn nữa, tôi nhận thấy những thức ăn đã chế biến sẵn hay nước ngọt, trà sữa đều không tốt cho sức khỏe của bản thân. Chúng có chứa quá nhiều đường, và tất nhiên các thành phần hóa học luôn có mặt. Thức uống chủ yếu của tôi là nước lọc, trà (từ gừng hoặc lá bạc hà tươi), thi thoảng là nước ép từ hoa quả nhưng không nhiều.

Thực phẩm đông lạnh hay khô cũng thường được đóng gói sẵn. Và thật khó để hoàn toàn ngừng mua chúng (nhất là đồ khô như ngũ cốc, gia vị, các loại bột hay nguyên liệu làm bánh khác). Tôi chỉ có thể cố gắng hạn chế nhiều nhất có thể, bằng việc mua loại to hơn/ số lượng lớn hơn để đỡ túi hoặc tìm mua ở chợ nơi chúng được bán theo cân. Nhưng thành thực thì, tôi khá ái ngại việc mua đồ ăn, rau củ quả ở chợ vì thực phẩm ở các chợ Việt Nam thường không rõ nguồn gốc xuất xứ. Mà các siêu thị hay cửa hàng bán sản phẩm hữu cơ cũng không nhiều, nếu có thì giá cả lại đắt đỏ (với một đứa đang “thất nghiệp” như tôi). Dù sao thì tôi cũng đang tìm một giải pháp tối ưu nhất cho riêng mình. Còn trước mắt thì cứ cố gắng hạn chế túi ni lon được chừng nào tốt chừng đó.

thức uống đóng chai

Cà phê hay trà sữa takeaway không còn là thứ tôi chọn nữa

Nước lọc đóng chai

Hồi trước, khi đi chơi xa tôi hay có tư tưởng đến nơi đó rồi mua nước, đỡ mất công mang vác nặng từ nhà. Nên tôi chẳng bao giờ mang theo bình nước đi đâu cả. Nhưng khi bắt đầu một lối sống tích cực hơn, tôi nhận ra một trong những thứ thiết yếu trong mọi chuyến hành trình của mình là bình đựng nước. Tôi mang nước từ nhà đi để uống lúc di chuyển – ngồi xe, đi tàu, bách bộ. Đồng thời, hầu hết các hostel hay homestay tôi ở đều có sẵn nước lọc để khách uống. Vậy là tôi không còn phí tiền vào những chai nước lọc được bán trong các cửa hàng. Giảm được bao nhiêu là rác thải nhựa, còn chưa kể đến việc những chai nước kia chưa chắc đã đảm bảo vệ sinh.

Sản phẩm làm đẹp và kem giữ ẩm

Tôi đã ngừng trang điểm được hơn một năm rồi. Thực ra nói là trang điểm chứ từ trước tới giờ tôi không dùng sản phẩm trang điểm nào khác ngoại trừ son môi (và có thi thoảng là kẻ mày – chỉ tại đôi lông mày thưa thớt xấu xí). Mà đến son môi cũng không phải là do tôi bỏ tiền ra mua, toàn là đồ được tặng, hoặc dùng ké của đứa em. (=.=). Bây giờ thì tôi đã thôi không đánh son nữa (có thể là vào những dịp đặc biệt bắt buộc mình phải trang điểm để… tôn trọng người mình gặp, nhưng ít nhất tôi sẽ dùng đồ trang điểm tự làm, hoặc người khác làm nhưng 100% tự nhiên và package free). Tôi thích để mặt mộc, thích tôi như tôi vẫn là.

Tôi cũng đã ngưng hẳn việc dùng sữa rửa mặt thông thường, hay kem dưỡng da được bán đại trà trong siêu thị, trong các cửa hàng mỹ phẩm. Tôi nghĩ chúng không cần thiết, lại còn có nguy cơ gây hại cho da vì chứa quá nhiều hóa chất. Chưa kể đến việc thải ra môi trường lắm rác, lắm nhựa. Giờ tôi chủ yếu rửa mặt bằng nước lã hoặc nước muối. Da tôi thuộc dạng da khô nên cần phải giữ ẩm thường xuyên. Trong việc giữ ẩm này thì dầu dừa cực kỳ hiệu quả.

Sữa tắm và dầu gội đầu thông thường

Vì tôi luôn ở cùng gia đình, nên mọi người mua sữa tắm, hay dầu gội gì thì tôi xài cái đó. Nhưng khi bắt đầu lối sống xanh, thuần tự nhiên, tôi ý thức hơn về những sản phẩm mình sử dụng. Tóc tôi không được gội và xả với dầu gội đầu thông thường cũng đã được nửa năm rồi (No-poo method). Bởi vốn dĩ mái tóc tôi khá thưa và yếu (người ta hay gọi là tóc tơ ý), lại còn rụng rõ nhiều, thế nên tôi quyết định chuyển sang dùng dầu gội đầu tự nhiên. Lúc đầu tôi gội với bồ kết, chanh và vỏ bưởi. Khi trong nhà vừa hết bồ kết thì bỗng dưng may mắn được chị bạn hái cho một nắm cỏ mần trầu, bồ công anh và lá sả lấy trên vườn. Chị bảo mang về mà gội, thích lắm. Vậy là cứ hôm nào đun nước gội đầu là hôm đó cả gian nhà lại thơm nưng nức. Ở nhà thì dễ dàng thế, nhưng khi đi lang thang thì sao mang được những thứ lá đó đi cùng, balo thì rõ nhỏ, đi hãng bay giá rẻ thì chỉ được mang 7kg hành lý xách tay. Rồi còn chuyện đun nước để gội nữa, không hề, không hề dễ chút nào. Thế rồi tôi lăm le tìm hiểu, đọc đọc lướt lướt, và biết đến xà bông gội đầu 100% organic 100% vegan, lại còn được gói trong giấy chứ chẳng phải nilon hay hộp nhựa. Và tôi bắt đầu dùng xà bông gội đầu kể từ đó. Nó đúng là một người bạn tuyệt vời của mỗi chuyến đi – nhỏ con, và ko hề lo bị rò rỉ.

Việc tắm thì còn đơn giản hơn, tôi hoàn toàn có thể dùng luôn miếng xà bông gội đầu để tắm. Chẳng có vấn đề gì cả!

Hiện tại đang đi lang thang, tôi gội đầu với một miếng xà bông Lavender của Lush (cái này được cô hàng xóm không dùng nữa đem cho), và tôi cũng mang thêm một miếng xà bông tắm nho nhỏ làm từ các nguyên liệu hoàn toàn tự nhiên để có thể rửa cả mặt (thi thoảng thôi) và giặt đồ. Sau khi quay về nhà, tôi sẽ kết hợp dùng xà bông và bồ kết, vỏ bưởi.

xà bông gội đầu

Gội đầu bằng xà bông của Lush, hoặc ở VN cũng có rất nhiều chỗ bán xà bông tự nhiên

Chất tẩy rửa,nước xả vải

Giấm và baking soda là hai thứ cực kỳ tuyệt vời trong việc lau chùi, làm sạch đồ đạc. Tủ bếp, bàn ghế, sàn nhà đều có thể dùng giấm (hoặc baking soda) pha loãng với nước để lau. Chẳng cần dùng một loại nước lau chuyên dụng nào cả. Hiện tại tôi không dùng bột giặt thông thường, mà dùng xà bông tắm để giặt, hoặc nước lã thôi cũng đủ rồi. Nước xả vải, làm mềm vải thì càng không cần thiết. 

Bát đũa thì có thể rửa bằng nước nóng, bồ kết hoặc tuyệt vời nhất là nước bồ hòn. Tôi di chuyển nhiều nên toàn dùng nước lã 😡

baking soda

Baking soda (hay còn gọi là muối nở) và giấm để lau chùi mọi vết bẩn

Quần áo, giày dép không cần thiết

Quần áo của tôi đủ mặc cho mọi dịp khác nhau (chắc vậy), nên tôi sẽ không mua bừa bãi những thứ mình thấy thích con mắt nữa. Vì tôi biết có mua về thì cũng không bao giờ mặc tới, hoặc cùng lắm là mặc được vài ba lần. Chúng không thực sự hữu dụng. Bây giờ, khi đi mua quần áo, tôi sẽ chỉ nhắm đến những bộ đồ tôi biết mình chắc chắn sẽ mặc thường xuyên, và chúng thực sự phù hợp cho mọi dịp – đi làm, đi chơi, đi ăn tiệc, đi hẹn hò,….vân vân và vân vân. Tất nhiên các cửa hàng second hand sẽ là lựa chọn đầu tiên của tôi khi muốn mua quần áo.

Tôi đang có một đôi giày thể thao, một đôi giày bệt, một đôi dép tông, và tôi nghĩ mình không cần thêm một đôi giày nào nữa (trừ phi chúng bị hỏng, rách, không đi được). Mà cũng có thể khi về nhà sẽ mua thêm một đôi converse vì tôi thích mê converse.. Mà tôi cũng không chắc, có thể sẽ ngậm ngùi không mua. Còn tùy x.x

Ví và túi xách (da/ giả da/ không cần thiết)

Thứ nhất là những đồ da, nhựa, giả da, tôi sẽ không bao giờ mua nữa. Thay vào đó, tôi sẽ chỉ chuyên dùng ví/ túi xách bằng vải, chỉ vải mà thôi.

Và tôi cũng không mua nếu không thấy cần thiết. Tôi đang có dùng một chiếc ví vải nho nhỏ tự may để đựng tiền, thẻ atm, .. và rất hài lòng với nó. Còn túi xách thì tôi đã có một túi tote vải đay ở nhà. Lúc đi lang thang nơi này nơi nọ, tôi dùng chiếc balo gấp gọn của mình. Vậy là quá đủ. Tôi sẽ cân nhắc mua/ tự may cái mới nếu như chúng bị hỏng và không thể cứu vãn được.

Nữ trang

Thứ nữ trang duy nhất tôi đang đeo trong người là vòng tay (một chiếc vòng bạc cha tôi mua, 2 chiếc vòng vải). Tôi rất thích những chiếc vòng tay bằng vải, nhưng tôi không mua chúng chỉ vì thích mà bởi vì đằng sau chúng là những câu chuyện, những kỷ niệm tôi muốn giữ gìn. Xét về việc tối giản thì có lẽ mặt này của tôi không thể gọi là tối giản được. Nhưng dù sao thì ngoài mấy chiếc vòng tay đấy ra, tôi không còn mua gì khác cả. Dây chuyền, khuyên tai, hay nhẫn, …. Hay những thứ đại loại vậy. Hay ít nhất tôi không mua vì những ham muốn nhất thời.

Sách giấy

Đã lâu lắm rồi kể từ lần cuối cùng tôi mua một cuốn sách giấy. Chủ yếu sách tôi mua là để tặng. Nếu chỉ đọc thôi thì tôi có thể mượn của bạn bè, thư viện. Hầu hết các hostel đều có một kệ sách hoặc nhỏ hoặc to phục vụ nhu cầu của những vị khách ham đọc. Nên tôi cũng không phải lo nghĩ nhiều về việc mang sách đi đâu xa. Thực lòng mà nói thì sách khá đắt đỏ, lại chiếm nhiều không gian, chưa kể đến việc tìm được cuốn sách mình muốn mua cũng đâu có dễ. Ngày trước, tôi còn thi thoảng phải in sách từ file mềm để đọc vì ở thành phố vẫn chưa có những cuốn này. Quan trọng hơn cả, sách bằng giấy, giấy đến từ cây, cây là rừng, rừng là sự sống. Mà sự sống thì cần nâng niu, trân quý, gìn giữ. Nên hạn chế dùng sách giấy, tôi nghĩ, cũng là một cách nâng niu.

Hiện tại tôi đang dùng Kindle mua trên Amazon, và tôi thấy việc đọc sách điện tử khá thuận tiện. Tôi có thể đọc bất kỳ cuốn sách nào mà mình muốn, mà chẳng phải lặn lội đi tìm ở mấy tiệm sách xa xôi. Kindle khá nhẹ nên tôi cứ thong thả bỏ nó trong balo và lang thang mọi nơi, không lo không có sách để đọc. Giá của một chiếc Kindle có vẻ khá đắt nhưng xét về mặt lâu dài thì nó chẳng hề đắt chút nào, so với việc chi tiền mua sách giấy. (Nói thì nói vậy, chứ tôi vẫn chẳng thể ngăn mình ngừng yêu những cuốn sách giấy thơm mùi cũ, mùi thời gian. Nên chỉ có thể cố gắng hạn chế mua khi không thực sự cần thiết mà thôi).

sách giấy - tối giản

Bạn chọn Kindle hay sách giấy? – Kệ sách đầy những cuốn sách ở nhà

Khăn giấy, khăn ướt

Tôi thường mang theo mình một chiếc khăn tay, vậy nên khăn giấy không cần dùng đến nữa. Khăn tay dùng xong rồi giặt rồi lại dùng tiếp, còn khăn giấy thì dùng chỉ đúng một lần rồi vứt đi. La cà mấy quán ăn, bạn sẽ thấy giấy rơi vung vãi. Nếu mang khăn tay theo, bạn đã tiết kiệm được bao nhiêu là giấy rồi. Mà khăn giấy nhìn trắng thế chứ có sạch, có hợp vệ sinh không thì chẳng ai chắc chắn được. Nên để tốt cho mình, cho trái đất thì hãy nhớ “trang bị” cho bản thân một chiếc khăn tay. Khăn có thể tự may hoặc mua cũng được. Mà tốt nhất là tự may từ những chiếc áo, chiếc quần đã rách.

Khăn ướt thì càng phải nói “không”. Vì nó cực kỳ có hại cho da. Thơm thế thôi, tiện lợi thế thôi chứ độc hại lắm. Từ khi biết vậy thì tôi không còn mua khăn ướt nữa.

Đồ lưu niệm

Nếu như ngày trước tôi thích lang thang mấy cửa hàng lưu niệm và tha về nhà đủ mọi thứ đẹp đẽ trên đời, thì bây giờ tôi thấy “mẫn cảm” với chúng. Chả hiểu sao…

Tôi thấy chúng tầm thường, không cần thiết. Khi đi chơi đâu xa và muốn mua gì đó để lưu lại để nhớ để nghĩ về hay để tặng, tôi không còn có nhã hứng ngó nghía mấy thứ đồ lung linh song “vô tri vô giác” đó nữa. Tôi không biết là do bản thân hết dần tính mơ mộng, hay do chúng – những món đồ lưu niệm đó, vốn dĩ luôn “như thế thât”, chỉ là tôi không sớm nhận ra. 

Nhưng có nhiều cách để lưu giữ ký ức mà, đúng không?

đồ lưu niệm - sống tối giản

Tôi thích tự làm quà và tặng, hơn là mua đồ mấy món đồ người ta đã làm

Những đồ hạ giá, rẻ tiền không cần thiết

Giờ tôi không còn màng đến mấy thứ đồ hạ giá, mấy món quà tặng (freebies), mấy vật rẻ tiền, kém chất lượng. Vì tôi biết chúng sẽ chẳng dùng được lâu, mang về nhà chỉ khiến bản thân thấy ngột ngạt. Rồi lại vứt đi, rồi lại thành đống rác, chất đầy, chất dài, rồi lại làm môi trường thêm ô nhiễm.

Quần áo, giày dép rẻ tiền, dùng được mấy hôm thì sờn vai đứt chỉ. Nếu đầu tư mua cái đắt mà bền thì sẽ đỡ được bao nhiêu.

Đặc biệt là những đồ về công nghệ, điện tử tôi cũng thà bỏ tiền mua cái chất lượng. Tính lâu dài, chúng tiết kiệm hơn.

Đấy là một số thứ hiện tại tôi đã ngừng mua sau một quá trình thực tập lối sống xanh, sống tối giản. Tất nhiên, việc cắt giảm hay thay đổi những thói quen sử dụng đồ đạc sẽ cần thời gian, chứ không phải chuyện một sớm một chiều. Còn nhiều thứ nữa tôi biết mình cần cắt giảm/ ngưng sử dụng nhưng tôi vẫn chưa làm được. Dù sao, tôi cũng chỉ là một kẻ mới chập chững bước vào lối sống này thôi mà. Còn cần nhiều cố gắng, nhiều kiên trì, còn cần nhiều thời gian để cơ thể và tâm trí thích nghi với nó. Cũng đâu cần vội, cứ bước từng bước nhỏ là đủ rồi.

Nếu bạn đang thực hành sống giản đơn, bền vững, thì hãy chia sẻ với tôi những thứ bạn đã thôi không còn mua nữa nhé. Còn nếu bạn là một người đang mới đầu tìm hiểu về lối sống này thì hãy nói tôi nghe trong những thứ tôi liệt kê trên, đâu là thứ bạn thấy khó khăn từ bỏ nhất.

Cảm ơn bạn!

Just be,

Tee wanders